آیا سبک فرزندپروری بر اهمال کاری کودکان تاثیر دارد؟ مطالعه موردی دبیرستانهای کرج - بهینگی

آیا سبک فرزندپروری بر اهمال کاری کودکان تاثیر دارد؟ مطالعه موردی دبیرستانهای کرج

اشتراک گذاری :
آیا سبک فرزندپروری بر اهمال کاری کودکان تاثیر دارد؟ مطالعه موردی دبیرستانهای کرج

سبک های فرزندپروری

سبک فرزندپروری بیانگر روابط عاطفی و نحوه ارتباط کلی والدین با فرزندان است و عامل مهم برای رشد و یادگیری کودکان به شمار می آید. از نظر محققان دو بعد مهم در شیوه تعامل والدین با فرزندانشان توقع و پاسخ دهی می باشد. بر این اساس و با تعامل میان این دو بعد سه نوع شیوه فرزندپروری مشخص می شود: مقتدرانه، مستبدانه و سهل گیرانه.

والدین مقتدر در هر دو بعد پاسخ دهی و توقع بالا هستند و از سبک های موفق فرزندپروری می باشد. این سبک تربیت فرزند، پذیرش و تعامل نزدیک، روشهای کنترل سازگارانه و استقلال دادن مناسب به فرزندان را شامل می شود.

والدین مستبد در بعد توقع بالا و در بعد پاسخ دهی پایین هستند. والدین مستبد انتظارات بسیار بالایی از فرزندان خود دارند که منجر به کاهش عزت نفس در فرزندانشان می شود. این والدین با سخت گیری بیش از حد، حس مسئولیت پذیری را در فرزندان از بین می برند که موجب طفره رفتن فرزندان از فعالیت ها می شود؛ فرزندان والدین مستبد دچار نوعی کمال گرایی می شوند که این عامل در آنها باعث ترس از شکست شده و باعث می شود از کار اجتناب کنند و آن را تا دقایق آخر به تعویق بیاندازند.

والدین سهل گیر در بعد پاسخ دهی بالا و در بعد توقع پایین هستند. والدینی که از سبک فرزندپروری سهل گیرانه استفاده می کنند، عموماً مهرورز و پذیرا هستند، کنترل کمی بر رفتار فرزندان خود اعمال می کنند و به آنان اجازه می دهند خودشان تصمیم بگیرند.

اهمال کاری

رفتار اهمال کاری یعنی به تعویق انداختن مسئولیت هایی که افراد موظف به انجام آنها هستند. اهمال کاری عبارت است از” تاخیرعامدانه طیفی از فعالیتها که بر خلاف انتظار است”. با وجود اینکه اهمال کاری در تمام فعالیتهای زندگی روزانه ممکن است اتفاق بیفتد، اما اهمال کاری در زمینه انجام تکالیف درسی، فراوانی بیشتری دارد.

اهمال کاری تحصیلی

محققان اهمال کاری تحصیلی را به تأخیر انداختن وظایف تحصیلی تعریف می کنند. این وظایف شامل آماده شدن برای امتحان، آماده کردن مقالات در طول نیمسال تحصیلی، امور اداری مربوط به مدرسه و حضور مستمر در کلاسها هستند. دانش آموزان اهمال کار، آمادگی برای امتحان را به شب پایانی موکول می کنند و در نتیجه در زمان امتحان اضطراب شدیدی را تجربه می کنند. اهمال کاری موجب درجات بالایی از اضطراب و افسردگی در دانش آموز می شود و عزت نفس او را پایین می آورد.

آیا سبک فرزندپروری بر اهمال کاری کودکان تاثیر دارد؟ مطالعه موردی دبیرستانهای کرجارتباط بین اهمال کاری و سبک های فرزندپروری

افرادی که اهمال کاری می کنند فشار بیش از حد برخود وارد می آورند و این رفتار معمولاً در خانواده هایی که به تواناییهای فرزندشان در مورد موفقیت و پیشرفت شک دارند بیشتر رخ میدهد. افراد اهمال کار توسط والدینی تربیت شده اند که برای پیشرفت ارزش وافری قائلند؛ به همین دلیل آنها ارزش خودشان را با موفقیت هایی که کسب می کنند، می سنجند. همین عامل باعث می شود که ترس شدیدی از شکست داشته باشند و این ترس از شکست نیز از شرایط اهمال کاری می باشد. از این رو برای بررسی رابطه بین سبک های فرزندپروری و اهمال کاری کودکان، از پژوهش سمیه سلطان نژاد، اسماعیل سعدی پور و حسن اسدزاده (۱۳۹۴) استفاده شده است. این پژوهش به صورت مطالعه موردی بر روی دانش آموزان دبیرستانی شهر کرج انجام گرفته است.

بررسی تاثیر فرزندپروری بر اهمال کاری

دانش آموزان قشر وسیع و مهمی از جامعه را به خود اختصاص می دهند. مدرسه نیز از مهمترین موسسات فرهنگی-آموزشی جامعه در عرصه تربیت و پرورش دانش آموزان و فرزندان این مرز و بوم است. بنابراین هرگونه رفتاری که موجب ممانعت از انجام مسئولیت ها و فعالیت های این دانش آموزان رخ دهد، تاثیرات نامطلوبی را بر آنها جای میگذارد. آمارهای اخیری که محققان گزارش کرده اند،نشان دهنده وجود اهمال کاری در بیشتر از یک سوم فعالیت های روزانه دانش آموزان است.

فرضیه مورد بررسی

فرضیه ای که در پژوهش سلطان نژاد و همکاران (۱۳۹۴) بررسی شده عبارت است از:

آیا بین سبک های فرزندپروری والدین و اهمال کاری فرزندان ارتباطی وجود دارد؟

ابزار پژوهش

جمع آوری اطلاعات برای ارتباط بین دو عامل سبک فرزندپروری و اهمال کاری با استفاده از دو پرسش نامه بود.

  1. پرسش نامه سبک های فرزندپروری بوری که شامل ۳۰ ماده است برای اندازه گیری سه شیوه فرزندپروری مستبدانه (۱۰ماده)، مقتدرانه (۱۰ماده) و سهل گیرانه (۱۰ماده) که با مقیاس ۵تایی لیکرت (کاملا مخالم تا کاملا موافقم) نمره گذاری می شود.
  2. مقیاس اهمال کاری تاکمن که گزارشی برای سنجش تمایل به سهل انگاری است. این آزمون شامل ۳۵ سوال است که با مقیاس ۵تایی لیکرت (کاملا مخالفم تا کاملا موافقم) امتیاز داده می شود.

همانگونه که قبلا در بهینگی گفته شد، اهمال کاری تحصیلی مشکلی چند بعدی است که شامل ابعاد شناختی، رفتاری و انگیزشی می شود. بررسی هر کدام از این ابعاد به تنهایی با اهمال کاری تحصیلی، نمود کاملی از مشکل اهمال کاری تحصیلی را نشان نمی دهد. بنابراین نیاز است تا پژوهش هایی انجام شود که همه ابعاد مربوطه به اهمال کاری تحصیلی را در بر گیرد. ابعاد آن شامل ترس از شکست، خود ناتوان سازی، کمال گرایی، سلامت روان، افت تحصیلی و شیوه های فرزندپروری می شود.

جامعه آماری

جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دختر پایه سوم متوسطه مدارس دولتی شهر کرج در نیمسال دوم تحصیلی ۹۱-۹۲ بود که ۱۳۵ نفر آنان با روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند.

آیا سبک فرزندپروری بر اهمال کاری کودکان تاثیر دارد؟ مطالعه موردی دبیرستانهای کرجنتایج بررسی موردی

نتایج پژوهش حاضر نشان می دهد که از بین سبکهای فرزندپروری، سبک فرزندپروری مستبدانه رابطه معنی دار و مثبتی با اهمال کاری تحصیلی دارد. دلایل وجود اهمال کاری در این سبک فرزندپروری عبارتند از: عزت نفس پایین فرزندان،فقدان حس مسئولیت و کمال گرایی این فرزندان که موجب می شود از انجام مسئولیت شانه خالی کنند و تا لحظه آخر آن را انجام ندهند.

علاوه بر این نتایج نشان داد بین سبک فرزندپروری مقتدرانه و اهمال کاری رابطه معناداری وجود ندارد زیرا والدین مقتدر هم به فرزندان خود آزادی می دهند و هم بر آنها نظارت دارند بنابراین آنها دلیل کمتری برای اهمال کاری و به تعویق انداختن کارها می بینند.

همچنین بین سبک فرزندپروری سهل گیرانه و اهمال کاری رابطه معنادار یافت نشد.لذا دور از انتظار است والدینی که رابطه عاطفی خوبی با فرزندانشان دارند و قدرت تصمیم گیری را در اختیارشان قرار می دهند، فرزندانی اهمال کار داشته باشند.

پیشنهادات

در ادامه پژوهش حاضر به دلیل محدودیت های موجود پیشنهاداتی برای بررسی و تحلیل بهتر این مسئله ارائه شده است.

  • پژوهش حاضر محدود به دانش آموزان دبیرستانهای شهر کرج بود و در تعمیم نتایج بایستی احتیاط شود.
  • در این پژوهش تنها سبک فرزندپروری مادر بررسی شد و از آنجا که تفاوتی میان فرزندپروری مادران و پدران وجود دارد توصیه می شود به بررسی سبک فرزندپروری پدران هم پرداخته شود.
  • در پژوهش حاضر سبک فرزندپروری والدین از دید فرزندان مورد ارزیابی قرار گرفت لذا پیشنهاد می شود در پژوهش های آینده نحوه ادراک فرزندان و نحوه ادراک والدین به سبک های فرزندپروری مورد ارزیابی قرار گیرد.

 

با گوشی اسکن کنید
1 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 5

میانگین امتیاز 5٫00 از 5 با 1 رای
Loading...

نویسندگان:
ترتیب پیشنهادی بهینگی برای :

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz