چگونگی اجرا و پیاده سازی ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﺷﻜﺴﺖ و آﺛﺎر آن (FMEA)

چگونگی اجرا و پیاده سازی ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﺷﻜﺴﺖ و آﺛﺎر آن (FMEA)

اشتراک گذاری :

همان‌طور که در مطالب قبلی گفته شد FMEA  یک تکنیک مهندسی است که به منظور مشخص کردن خطاها، مشکلات و اشتباهات بالقوه موجود در سیستم، فرایند، محصول/خدمت و اثرات آن بکار برده می شود.

FMEA یکی از ابزارهای متعددی است که به دنبال تشخیص مشکلات احتمالی در مراحل اولیه طراحی محصول/فرایند است. هرچقدر خرابی زودتر تشخیص داده شود، هزینه کمتری خواهد داشت. این یکی از اصول مهم کیفی است.

چگونگی اجرا و پیاده سازی ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﺷﻜﺴﺖ و آﺛﺎر آن (FMEA)

مراحل اجرای FMEA

مراحلی که در ادامه بیان می شود، روش عمومی پیاده سازی آن است. برخی جزییات ممکن است با توجه به صنعت یا سازمان شما متفاوت باشد.

  1. تشکیل تیم چند کارکردی
  2. شناسایی فرایند/سیستم تحت مطالعه
  3. مشخص کردن گامهای فرایند یا اجزای سیستم
  4. فهرست کردن حالات بالقوه خطا برای هر یک از آنها
  5. تعیین اثرات بالقوه بروز هر یک از این حالات خطا
  6. تعیین علل بروز هر یک از این حالتهای خطاها
  7. فهرست کردن کنترل های جاری به منظور شناسایی و جلوگیری از این خطاها
  8. محاسبه عدد اولویت ریسک (RPN)
  9. اجرا و پیاده سازی اقدامات پیشگیرانه و اصلاحی
  10. بازبینی عدد اولویت ریسک

در ادامه مراحل اجرای FMEA را شرح می‌دهیم:

تشکیل تیم

تهیه FMEA نیازمند فعالیت تیمی است. تعداد ترکیب افراد در تیم FMEA به پیچیدگی فرآیند یا محصول تحت بررسی بستگی دارد، اما معمولا بیش از ۶ نفر توصیه نمی شود. در صورت پیچیدگی محصول یا فرآیند بهتر است کمیته های متعددی تشکیل شوند و هر تیم فرعی، قسمتی از موضوع را به عهده بگیرد. تیم ها از افراد خبره که بیشترین شناخت را از محصول/فرآیند دارند، تشکیل می شود. افرادی چون مهندسین و متخصصین طراحی، ساخت و مونتاژ، کیفیت، خدمات پس از فروش، بازاریابی و تدارکات.

چگونگی اجرا و پیاده سازی ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﺷﻜﺴﺖ و آﺛﺎر آن (FMEA)این تیم ها از مراحل آغازین کار تا زمان اجرای اقدامات پیشنهادی و بررسی نتایج آنها و نهایتا تکمیل FMEA مسئولیت تمام فعالیتهای مربوط را به عهده دارند. یکی از فواید این رویکرد تیمی این است که هر فعالیتی که تعریف می شود همواره مورد توافق همه واحدهای سازمان خواهد بود و بنابراین اجرای آنها هیچ گونه مشکل و یا مقاومتی را در پی نخواهد داشت.

جمع آوری اطلاعات مربوط به فرایند

سایت یا مکانی که در آن ارزیابی ریسک انجام میشود باید کاملاً شناسایی و نحوه فعالیت ها و فرایندها به دقت بررسی شود.

تعیین خطاها و خطرات بالقوه:

تمام خطرات محیطی، تجهیزاتی، موادی، انسانی و … که ایمنی را تهدید می کنند باید در نظر گرفته شود؛ همچنین حالات هر خطر نیز باید مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد.

شناسایی حالات خرابی و خطرات از راه‌های زیر:

  • بازخوردهای مشتریان
  • گزارش عیوب مشاهده شده در محصولات تولیدی
  • انجام طوفان ذهنی برای شناسایی حالات بالقوه خرابی

تعیین علل خطا

شناخت کافی از محدوده مورد ارزیابی می تواند کمک فراوانی برای شناسایی علل بوجود آمدن خطا باشد.

اطلاعات فنی، زیست محیطی و ارگونومیک نیز در شناسایی بهتر علل موثر هستند.

آثار بالقوه خرابی:

اثر بالقوه خرابی نتیجه و پیامد حالت خرابی است که متوجه فرآیند بعدی، محصول، مشتری و یا قوانین دولتی می شود.

کاهش در وخامت خطر فقط از طریق اعمال تغییرات در فرایند و نحوه انجام فعالیت ها امکان پذیر است.

اثر معیار: شدت اثر رتبه
مخاطره انگیز- پرخطر اثر خرابی مخاطره آمیز است، ایمنی را بدون اخطار قبلی تحت الشعاع قرار می دهد. مغایر با قوانین و استانداردهای دولتی است. ۱۰
جدی اثر بالقوه شدیدی وجود دارد. ممکن است موجب توقف ارائه سرویس بدون حادثه خطرناک شود. امکان تداخل یا قوانین دولتی- و یا گرفتاری های حقوقی- وجود دارد، ادامه سرویس ممکن نیست. ۹
بسیار زیاد مشتری خیلی ناراضی است، ایمنی را به مخاطره می اندازد، اما ارائه سرویس متوقف می شود. ۸
زیاد مشتری ناراضی است، عملکرد سرویس (ارائه خدمت) تحت تاثیر قرار گرفته، امامتوقف نشده است. بعید است ارائه سرویس ادامه داشته باشد. ۷
مهم مشتری احساس ناراحتی می کند. عملکرد سرویس (ارائه خدمت) افت می کند، اما متوقف نشده است. ارائه سرویس ممکن است ادامه یابد. ۶
متوسط مشتری کمی ناراضی است. اثر متوسطی بر عملکرد سرویس (ارائه خدمت) دارد، اما متوقف نشده است. ارائه سرویس با اصلاحاتی ادامه خواهد داشت. ۵
کم مشتری کمی رنجیده می شود. اثر کمی بر عملکرد سرویس (ارائه خدمت) دارد، اما متوقف نشده است. ارائه سرویس ادامه خواهد داشت. ۴
نسبتا کم مشتری نسبتاً رنجیده می شود.اثر بسیار کمی بر عملکرد سرویس دارد. ۳
بسیار ناچیز مشتری رنجیده نمی شود، اثر ناچیزی بر عملکرد سرویس دارد. ۲
هیچ بدون اثر ۱

 

احتمال وقوع:

احتمال وقوع آن مشخص می کند که یک علت یا مکانیزم بالقوه خطر با چه تواتری رخ می دهد.

تنها با از بین بردن یا کاهش علل یا مکانیزم هر خطر است که می توان به کاهش عدد رخداد امیدوار بود. بررسی فرایندهای کنترلی، استانداردها، الزامات و قوانین کار و نحوه اعمال آنها برای دست یافتن به این عدد بسیار مفید است.

معیار احتمال وقوع ۱۰۰۰/تعداد خرابی رتبه وقوع
خرابی حالت بحرانی دارد >316 ۱۰ تقریباً قطعی
تعداد خرابی خیلی زیاد است ۳۱۶ ۹ بسیار زیاد
تعداد خرابی زیاد است ۱۳۴ ۸ زیاد
تعداد خرابی نسبتاً زیاد است ۴۶ ۷ متوسط مایل به زیاد
تعداد خرابی در حد متوسط است ۱۲٫۴ ۶ متوسط
گاهی اوقات خرابی دیده می شود ۲٫۷ ۵ نسبتاً کم
احتمال خرابی کم است ۰٫۴۶ ۴ کم
احتمال خرابی بسیار کم است ۰٫۰۰۶۳ ۳ بسیار کم
احتمال خرابی بسیار نادر است ۰٫۰۰۶۸ ۲ به ندرت
احتمال خرابی وجود ندارد (سوابق، خرابی نشان نمی دهد) <0.0058 ۱ تقریباً غیرممکن

 

نرخ احتمال کشف خطر (تشخیص)

احتمال کشف نوعی ارزیابی از میزان توانایی است که به منظور شناسایی یک علت/مکانیزم وقوع خطر وجود دارد. بعبارت دیگر احتمال کشف توانایی پی بردن به خطر قبل از رخداد آن است.

بررسی فرایند های کنترلی استاندارد ها الزامات و قوانین کار و نحوه اعمال آنها برای دست یافتن به این عدد بسیار مفید است.

تشخیص معیار رتبه
امکان پذیر هیچ کنترلی برای شناسایی خرابی وجود ندارد ۱۰
بعید کنترل وجود دارد، اما قابل اطمینان نیست و بسیار ناکارآمد است و یا موثر بودن آن معلوم نیست ۹
بسیار ناچیز کنترل در شناسایی خرابی شانس بسیار ناچیزی دارد ۸
ناچیز کنترل در شناسایی خرابی شانس کمی دارد و موثر بودن کنترل کم است ۷
کم کنترل در شناسایی خرابی شانس کمی دارد و موثر بودن کنترل کم است ۶
متوسط کنترل در شناسایی و کشف خرابی شانس متوسطی دارد و قابلیت اطمینان و موثر بودن کنترل متوسط است ۵
نسبتاً متوسط کنترل در شناسایی و کشف خرابی شانس خوبی دارد و قابلیت اطمینان و موثر بودن کنترل نسبتاً خوب است ۴
زیاد کنترل در شناسایی و کشف خرابی شانس خیلی زیادی دارد و امکان عدم تشخیص خرابی بسیار ناچیز است ۳
بسیار زیاد کنترل قطعا قادر به شناسایی و کشف خرابی است ۲
کاملاً قطعی  کنترل می تواند خرابی را شناسایی و کشف کند ۱

 

فهرست کردن کنترل های جاری

در این مرحله اعضای تیم باید کنترل هایی را که هم اکنون در فرایند تحت مطالعه جهت شناسایی حالات خطا وجود دارند، شناسایی نموده و ان ها را فهرست کنند.

نمره ریسک پذیری (RPN):

RPN از حاصلضرب اعداد شدت اثر، وقوع و تشخیص حاصل می شود. PRN به تنهایی هیچ معنایی ندارد بلکه فقط معیاری برای رتبه بندی خرابی ها در یک خدمت است. عدد اولویت ریسک عددی بین ۱ و ۱۰۰ خواهد بود. برای اعداد ریسک بالا، کارگروهی باید جهت پائین آوردن این عدد از طریق اقدام اصلاحی تشکیل گردد.

آیا اصلاح نیاز است؟

در این مرحله خطرات را براساس عدد اولویت ریسک رتبه بندی می کنیم و براساس نظر سیستمFMEA  یک حد RPN در نظر می گیریم، سپس خطراتی که نیاز به اصلاح دارند را مشخص می کنیم.

برای خطراتی که دارای حداقل یک عدد ۱۰ هستند نیز باید اقدام اصلاحی در نظر گرفته شود.

بازبینی عدد اولویت ریسک

پس از پیاده سازی اقدامات اصلاحی باید مجددا RPN را حساب کرد و فعالیت را بررسی کرد.

اقدامات اصلاحی و پیشنهادی

این اقدامات باید در جهت اهداف زیر وضع و انجام گردند:چگونگی اجرا و پیاده سازی ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﺷﻜﺴﺖ و آﺛﺎر آن (FMEA)

  • حذف علل ریشه ای خطر
  • کاهش وخامت اثر خطا
  • افزایش احتمال کشف خطر در فرایند
  • افزایش رضایت کاری کارکنان از وضعیت ایمنی

 فواید اجرای FMEA

می‌توان تعدادی از فواید اجرای FMEA را این‌گونه بیان کرد:

  • بهبود کیفیت، افزایش درجه اطمینان کالا و ایمنی محصولاتی که تولید خواهند داشت.
  • کاهش زمان معرفی محصول به بازار؛ دیر رفتن محصول به بازار معمولاً ناشی از بروز مسائل و مشکلاتی در مراحل نهایی طراحی و یا مراحل اولیه تولید است. اجرای FMEA با شناسایی چنین مشکلاتی در مراحل آغازین کار از وقوع آنها جلوگیری می کند.
  • نیاز به تغییرات ضروری در فرآیند و یا محصول در زمان تولید انبوه کاهش می یابد.
  • بهبود تصویر سازمان در نظر مشتری، چرا که مشتری عیوب کمتری را تجربه می کند و موجب افزایش رقابت پذیری سازمان در بازار می شود.
  • کاهش هزینه های مرتبط با محصولات خراب و یا نامنطبق.
  • رواج فرهنگ کارتیمی در درون سازمان.

 

با گوشی اسکن کنید
1 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 5

میانگین امتیاز 5٫00 از 5 با 1 رای
Loading...

نویسندگان:
ترتیب پیشنهادی بهینگی برای :

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz