نظارت مالی در سازمان ها چگونه انجام می گیرد؟ - بهینگی

نظارت مالی در سازمان ها چگونه انجام می گیرد؟

اشتراک گذاری :
نظارت مالی در سازمان ها چگونه انجام می گیرد؟

امروزه واحدهای اداره کننده امور عمومی متنوعی متصدی تامین نیازها و ارائه خدمات به عموم افراد جامعه هستند. تامین این اهداف بدون کنترل  و نظارت موثر و دقیق امکان پذیر نیست. موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی نیز به عنوان یکی از اقسام سازمانهای عمومی عهده دار بخشی از این امور عمومی می باشند.

در ادامه مدل های نظارتی که اینگونه موسسات غیردولتی در زمینه عملکرد خود اعمال می کنند به طور مختصر شرح داده می شود.

نظارت مالی

نظارت به معنای تحت نظر داشتن، لازمه هر فعالیت فردی و گروهی معطوف به هدف است و منظور از آن، افزایش کیفیت و بهبود فعالیت ها و روش های انجام امور و در نهایت، رشد و تعالی فردی و سازمانی است.

بررسی امور مالی موسسات عمومی غیردولتی از لوازم ضروری برای شناخت نحوه نظارت مالی بر این موسسات می باشد، به نحوی که ضرورت و همچنین تفاوت نظارت مالی بر موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی به علت نظام مالی این گونه موسسات می باشد.

استقلال این گونه موسسات منافاتی با نظارت بر آنها ندارد و منظور از استقلال مالی، استقلال در اجرای قوانین و مقررات و اداره امور مالی خود می باشد. از طرف دیگر نظارت های مالی می تواند عاملی اساسی در تعیین حد و مرزهای استقلال مالی به شمار رود. آنچه در این رابطه مهم می نماید حفظ توازن میان اعطای استقلال عمل و نظارت بر این موسسات به موجب قانون می باشد به نحوی که نظارت جلوی اداره مبتکرانه امور عمومی محول شده به این موسسات را نگیرد و از طرف دیگر نظارت ضعیف بر این موسسات باعث نشود که آنها به نام ارائه خدمات عمومی و استفاده از امکاناتی که در اختیار دارند، با ایجاد وضعیتی نامشخص در خصوص نحوه فعالیت ها و امور مالی خود را با مسائلی گنگ و نامفهوم مواجه سازند.

اهداف نظارت مالی

امروزه در اکثر کشورهای دنیا با افزایش چشمگیر کمک های مالی دولت به موسسات غیردولتی که به نوعی عهده دار امور عمومی هستند، بحث نظارت مالی کارآمد بر این موسسات به صورت  روزافزون مطرح شده است. در این گونه نظارت اهداف نظارت باید فراتر از افشاء و شرمندگی ماموران یا پیگیری اهمال ها باشد؛ بلکه علاوه بر آن جستجو باید بهبودهای پایدار در مدیریت اقتصادی برای کاهش تکرار اشتباهات را نیز شامل شود.

نظارت مالیابزارهای نظارت مالی

ابزارهای اصلی نظارت مالی؛ بودجه های دولت، داده های ادواری مالی عمومی، حساب های سالانه و گزارش های تحقیقی و سایر گزارش های عمومی سازمان های مستقل است. البته تمام این ابزارها در همه کشورها استفاده نمی شوند بلکه برخی کشورها دارای ابزراهای حداقلی مانند بودجه سالانه و مجموعه ای از حساب های سالانه هستند و هنوز ابزراهای دیگر از پذیرش و مقبولیت لازم برخوردار نیستند و به کار نمی روند.

در کشور ما نیز بودجه و گزارش عملکرد مالی مهم ترین ابزارهای نظارت مالی می باشند. بدین ترتیب که نظارت مالی پیش از طرح و بررسی بودجه شروع و تا تدوین و تنظیم آن ادامه دارد و پس از آن نیز در هنگام اجرا، بر نحوه اجرا و در مرحله آخر بر چگونگی اجرای آن نظارت می شود. بنابراین نظارت های مزبور بر بودجه چارچوب نظارت مالی را ترسیم می نماید.

برای اعمال این نظارت، نهادها و رویه هایی ایجاد شده است که در اینجا ما به بررسی این رویه ها و نهادها و اینکه تا چه حد این نظارت ها می تواند تضمینی در جهت عملکرد مالی مناسب این موسسات باشد، خواهیم پرداخت.

الف- نظارت پیشینی بر عملکرد مالی (نظارت پیش از اجرای عملکرد مالی)

نظارت پیشینی بر عملکرد مالی موسسات عمومی غیردولتی مربوط به مرحله تدوین، تهیه و تصویب بودجه این موسسات می باشد. اصولا از اهداف اصلی تنظیم بودجه به عنوان نخستین مرحله از مراحل تنظیم بودجه، قضاوت در خصوص توزیع وجوه و برقراری یک سیستم پاسخگویی و نظارت بر موسسات عمومی می باشد.

اما آنچه در این خصوص حائز اهمیت می باشد نحوه تنظیم بودجه به طور کلی و به طور اخص بودجه موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی می باشد چرا که نحوه تنظیم بودجه ارتباط کاملی با اعمال نظارت بر بودجه در مراحل بعدی دارد.

ب- نظارت اداری بر عملکرد مالی ( نظارت در حین اجرا)

نظارت اداری، نظارتی است که توسط خود سازمان در داخل خودش انجام می گیرد تا در صحت عملیات خود یقین و برابر سفارشی (مجوزی) که از مراجع ذی صلاح دریافت کرده است عمل نماید. اما منظور از نظارت در حین اجرا عبارت است از اینکه بر فعالیت های فعلی و در حال انجام نظارت می شود تا از انطباق آن با استانداردها اطمینان حاصل گردد. در این نوع نظارت بر ارزیابی فعالیت های فعلی اتکا می شود.

ج- نظارت پسینی بر عملکرد مالی (نظارت پس از اجرای عملکرد مالی)

از دیگر نظارت های مالی که بر عملیات مالی موسسات عمومی غیردولتی اعمال می گردد نظارت پس از اجرای برنامه مالی این موسسات می باشد. این گونه نظارت را می توان تکمیل کننده نظارت قبلی دانست که به علت لزوم کنترل دقیق در جهت اعمال صحیح برنامه مالی این موسسات اعمال آن لازم می نماید. این نوع نظارت واجد این حسن است که از آن می توان به عنوان نظارتی بر عملکرد مامورین ناظر بر امور مالی موسسات عمومی غیردولتی نیز تعبیر کرد.

د- نظارت قضایی- مالی بر موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی

وظیفه اصلی دیوان محاسبات کشور در زمینه نظارت بر امور مالی دستگاه های اجرایی و ازجمله موسسات عمومی غیردولتی که به نحوی از تقسیم بودجه کل کشور استفاده می کنند رسیدگی قضایی محاسبات عمومی است. در اینجا دیوان به صورت یک مرجع اختصاصی مالی عمل می کند که به تخلفات مالی دستگاه های اجرایی رسیدگی می کند.

نظارت مالینتیجه گیری

از آنچه تاکنون بیان شد می توان نتیجه گرفت که تکیه اصلی در نظارت مالی بر موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی نظارت بر بودجه این موسسات به صورت تطابق عملکرد مالی آنها با بودجه مصوب می باشد. در حالیکه امروزه بر اساس “اداره خوب” که به عنوان یک رویکرد جدید، بسیاری از مفاهیم و نهادهای حقوق اداری معاصر را تحت تاثیر قرار داده است.

نظارت مالی محدود به اطمینان خاطر از اینکه مبالغ مندرج در بودجه هزینه شده اند نمی باشد (هرچند این معیار هم چنان دارای اهمیت اساسی می باشد) بلکه سنجش عملکرد برنامه ای، کارآمدی، اثربخشی، مصرف بهینه وجوه عمومی و حفظ تعادل مالی جامعه، بخش تفکیک ناپذیری از نظارت مالی را تشکیل می دهند.

با گوشی اسکن کنید
1 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 5

میانگین امتیاز 5٫00 از 5 با 1 رای
Loading...

نویسندگان:
ترتیب پیشنهادی بهینگی برای :

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz