تحلیل حالات بالقوه خرابی و آثار آن (fmea) یعنی چی؟ - بهینگی

تحلیل حالات بالقوه خرابی و آثار آن (fmea) یعنی چی؟

اشتراک گذاری :
تحلیل حالات بالقوه خرابی و آثار آن (FMEA) یعنی چی؟

مشکلات و خطاها در محصول و خدمت ارائه شده به مشتری هزینه سنگینی به دنبال دارد. مشتریان توقعات بسیار بالایی بر تولید کنندگان و ارائه دهندگان خدمت وارد می کنند تا محصول با کیفیت و قابلیت اطمینان دریافت کنند. اغلب، نواقص در خدمات و محصولات پس از تست های زیاد و مدلهای پیشگویی در مراحل پایانی تحقق محصول مشخص می شوند. یافتن مشکل یا خطا در این مرحله از چرخه فرایند می تواند هزینه را به طور چشمگیری افزایش داده و زمانبندی را به تعویق بیندازد. بنابراین چالش اصلی اینست که کیفیت و قابلیت اطمینان را در مراحل ابتدای فرایند تحقق محصول وارد کرده و از همان ابتدا از بروز خطا جلوگیری کنیم. یکی از ابزارهایی که برای شناسایی مشکلات بالقوه و تاثیر آن بر محصول و خدمت وجود دارد، ابزار تحلیل حالات بالقوه خرابی و آثار آن (FMEA) می باشد.

در این مطلب به معرفی این ابزار می پردازیم و در مطالب بعدی نمونه های کاربردی FMEA در صنایع مختلف تشریح خواهد شد.

مقدمه

اوﻟﻴﻦ ﻛﺎرﺑﺮد رﺳﻤﻲ تحلیل حالات بالقوه خرابی و آثار آن (FMEA – Failure Mode and Effects Analysis)  در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻫﻮافضای اﻳﺎﻻت ﻣﺘﺤﺪه اﻣﺮﻳﻜﺎ ثبت شده است. در آن زﻣﺎن FMEA ﺑﻌﻨﻮان ﻧﻮآوری و اﺑﺘﻜﺎر ﺑﺮای ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی از اﺷﺘﺒﺎﻫﺎت و ﺧﻄﺎﻫﺎی ﺟﺒﺮان ﻧﺎﭘﺬﻳﺮی ﻣﻄﺮح ﮔﺮدﻳﺪ. وﻗﻮع ﻫﺮﻳﻚ از این اشتباهات و خطاها ﺑﺎﻋﺚ ﺧﺴﺎرات ﻫﻨﮕﻔﺖ و اﺗﻼف ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻓﻮق اﻟﻌﺎده زﻳﺎد ﻣﻲ ﮔﺮدﻳﺪ.

امروزه، افزایش رقابت، افزایش توقعات و تقاضاهای مکرر مشتری و تغییرات سریع فناوری، باعث افزایش فشار بر تولیدکنندگان شده است. هر کمبود و انحراف در عملکرد محصول، مستقیما منجر به از دست دادن سهم بازار می شود. این عوامل موجب شده که امروزه سازمان ها به استفاده از این تکنیک روی آورند.

تحلیل حالات بالقوه خرابی و آثار آن (FMEA) یعنی چی؟

FMEA یعنی چی؟

از لحاظ لغوی تحلیل حالات بالقوه خرابی و اثرات آن از دو بخش اصلی تشکیل شده است. حالات خرابی و تحلیل اثرات که در ادامه بررسی می شوند.

حالات خرابی (Failure modes) به معنای راه ها و شکلهایی است که در آن چیزی ممکن است خراب شود. خرابی نیز به معنای هرگونه خطا یا نقص است خصوصا آنهایی که بر مشتری اثرگذار است. این خرابی ها می تواند بالقوه یا واقعی باشد.

تحلیل اثرات (Effects analysis) به مطالعه پیامدهای این خرابی ها اشاره دارد.

تحلیل حالات بالقوه خرابی و آثار آن (FMEA) یعنی چی؟

مفهوم FMEA چیست؟

از لحاظ مفهومی،  FMEA یک تکنیک مهندسی است که به منظور مشخص کردن خطاها، مشکلات و اشتباهات بالقوه موجود در سیستم، فرایند، محصول/خدمت و اثرات آن بکار برده می شود. همچنین FMEA کمک می کند تا ریشه های خرابی نیز قبل از وقوع آن شناسایی شود.

در تعریف دیگر، FMEA تکنیکی تحلیلی و متکی بر قاعده پیشگیری قبل از وقوع است که برای شناسایی عوامل بالقوه خرابی به کار می رود. توجه این تکنیک بر بالا بردن ضریب امنیت و در نهایت رضایت مشتری از طریق پیشگیری از وقوع خرابی است.

یکی از مهمترین مزیت های FMEA زمان انجام آن است. FMEA در واقع «یک اقدام قبل از وقوع خرابی است» نه «یک تمرین بعد از آشکار شدن خرابی ها». به بیانی دیگر، یک اقدام کنشی است نه واکنشی.

در روش FMEA، خرابی ها بر اساس وخامت پیامدهای آنها، احتمال وقوع آنها و نحوه تشخیص آنها اولویت بندی می شوند. هدف FMEA اتخاذ اقداماتی برای حذف یا کاهش خرابی هاست که به ترتیب اولویت خرابی انجام می شود.

FMEA، دانش فعلی در خصوص خطاها و ریسک ها را نیز برای استفاده در بهبود مستمر محصول/فرایند/سیستم مستندسازی می کند.

چه موقع از FMEA استفاده می شود؟

  • درزمان طراحی سیستم جدید، محصول جدید و یا فرآیند جدید.
  • زمانی که فرآیندهای تولید و یا مونتاژ و یا یک محصول در محیطی جدید و یا شرایط کاری جدید قرار میگیرد.
  • برنامه های بهبود مستمر فرایند، سیستم و محصول موجود در حین عمر آن.
  • در هنگام تحلیل خرابی های یک فرایند، محصول یا سیستم موجود

مراحل اجرای  FMEA

مراحلی که در ادامه بیان می شود، روش عمومی پیاده سازی آن است. برخی جزییات ممکن است با توجه به صنعت یا سازمان شما متفاوت باشد. ضمنا جزییات نحوه اجرای هریک از مراحل در مطالب بعدی بهینگی ارائه می گردد.

  1. تشکیل تیم چند کارکردی
  2. شناسایی فرایند/سیستم تحت مطالعه
  3. مشخص کردن گامهای فرایند یا اجزای سیستم
  4. فهرست کردن حالات بالقوه خطا برای هر یک از آنها
  5. تعیین اثرات بالقوه بروز هر یک از این حالات خطا
  6. تعیین علل بروز هر یک از این حالتهای خطاها
  7. فهرست کردن کنترل های جاری به منظور شناسایی و جلوگیری از این خطاها
  8. محاسبه عدد اولویت ریسک (خطر)
  9. اجرا و پیاده سازی اقدامات پیشگیرانه و اصلاحی
  10. بازبینی عدد اولویت ریسک

انواع  FMEA :

انواع مختلفی FMEA وجود دارد که در ادامه لیست شده اند.  البته بعضی از آنها نیز شناخته شده تر هستند.

  •  System FMEA : متمرکز بر کارکردهای کلی سیستم
  • Design FMEA : متمرکز بر قطعات، زیرمجموعه های سیستم. توجه به عوامل مانند مشخصات قطعات، هندسه قطعات، تلرانسهای طراحی و برخوردها/اینترفیس های بین قطعات و زیرمجموعه ها.
  • Process FMEA : متمرکز بر فرایندهای ساخت و تولید. توجه به عواملی مانند عوامل انسانی، مواد اولیه، تجهیزات، سیستم اندازه گیری، روشهای تولید و عوامل زیست محیطی
  • Serveice FMEA : متمرکز بر کارکردهای خدمات به مشتری
  • Software FMEA : متمرکز بر کارکردهای نرم افزارها

چرا FMEA انجام میدهیم؟

تحلیل حالات بالقوه خرابی و آثار آن (FMEA) یعنی چی؟

هرچقدر خرابی زودتر تشخیص داده شود، هزینه کمتری خواهد داشت. این یکی از اصول مهم کیفی است. در صورتی که خرابی در مراحل پایانی تحقق محصول یا در هنگام استفاده از محصول کشف شود، تاثیر آن به طور چشمگیری بیشتر بوده و رفع آن نیز هزینه بیشتری می طلبد.

FMEA یکی از ابزارهای متعددی است که به دنبال تشخیص مشکلات احتمالی در مراحل اولیه طراحی محصول/فرایند است. شناسایی زودهنگام خرابی می تواند مزایای زیر را به دنبال داشته باشد:

  • وجود انتخابها و راهکارهای متعدد برای کاهش ریسک
  • قدرت و توانمندی بالاتر برای صحه گذاری و اعتبار سنجی تغییرات
  • هماهنگی بیشتر بین طراحی محصول و فرایند
  • ارتقای فلسفه طراحی برای ساخت و مونتاژ
  • راه حلهای کم هزینه تر
  • مستندسازی دانش و تدوین دستورالعملهای کاری استاندارد.

 

با گوشی اسکن کنید
1 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 5

میانگین امتیاز 5٫00 از 5 با 1 رای
Loading...

نویسندگان:
ترتیب پیشنهادی بهینگی برای :

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz