ورزش یکی از ساده ترین ابزارها برای کنترل استرس - بهینگی

ورزش یکی از ساده ترین ابزارها برای کنترل استرس

اشتراک گذاری :

در عصر کنونی استرس یا فشار روانی بخش عمده ای از زندگی افراد بشری را در ابعاد مختلف (محیط کار، محیط اجتماعی، محیط خانوادگی و… ) تحت تأثیر قرار داده است. نظام پیچیده کنونی چنان است که دستگاه عصبی افراد در طی روز، دائما از سوی محرک های استرس زای متعدد، تحریک می شود بطوریکه دستگاه های عصبی عضلانی افراد در حال تنش به سر می برند، در نتیجه فشار روحی از عمده ترین مشکلاتی است که افراد با آن روبرو هستند. از آنجا که سلامت جسمانی و داشتن وضعیت بدنی مطلوب در زندگی بشر از اهمیت خاصی برخوردار است، تغییرات مثبت و منفی در این وضعیت می تواند بر بعد روانی و سایر ابعاد زندگی انسان تاثیر بسزائی بگذارد.

استرس پاسخی به تحرکات ادراکی!

ورزش یکی از ساده ترین ابزارها برای کنترل استرس!استرس شامل پاسخ های فکری، هیجانی، فیزیولوژیک به تحریکی است که توسط سطح خودآگاه و ناخودآگاه انسان به عنوان یک عامل آزمونده یا تهدید کننده، درک و دریافت می شود. این پاسخ به عنوان یک مکانیسم حفاظتی عمل می کند که باعث سازگاری فرد با تعدیل عامل تهدید کننده می شود و بسته به نوع، قدرت، مدت تحریکات درجات مختلفی داشته و با مشخصات هر فردی تغییر می کند.

استرس  زائیده زندگی صنعتی!

منتقدان اجتماعی استرس را زائیده سرعت غیر طبیعی، تب آلود و فرساینده زندگی صنعتی می دانند و انسان را در دام شلوغی، مسائل اقتصادی، آلودگی محیط زیست، پیشرفت تکنولوژی، ماشینی شدن کارها و کم تحرکی اسیر می بینند.

همه ی افراد به یک شکل استرس را تجربه نمی کنند.

ورزش یکی از ساده ترین ابزارها برای کنترل استرس!دانشمندان علوم رفتاری، وقعه ای که منجر به راه اندازی یک واکنش پر استرس می شود را استرس زا می خوانند. استرس همان چیزی است که فرد در واکنش به یک استرس زا، آن را تجربه می کند. همه ی افراد موقعیت های واحد را پر استرس نمی بینند و یا به عبارت دیگر همه ی افراد به یک شکل استرس را تجربه نمی کنند. مثلاً برای برخی افراد رفتن به مطب دکتر یک واقعه ی پر استرس تلقی می شود، در حالی که ممکن است برای یک شخص دیگر این چنین نباشد. برخی افراد زمانی که استرس دارند احساس خشم، افسردگی یا اضطراب می کنند، در حالی که دیگران نشانه های جسمی مانند سردرد، گرفتگی در قفسه سینه، ناراحتی معده و یا تنش عضلانی را تجربه می کنند.

بدن ما در مواجهه با استرس  چگونه رفتار می کند؟

وقتی که با موقعیت پر استرس مواجه می شوید، پاسخ های فیزیولوژیک گوناگون در بدنتان رخ می دهد. در ابتدا حواس یا اعضای حسی(چشم ، گوش و…) اطلاعاتی را به مغز می فرستند. بالاترین قسمت مغز یعنی کورتکس، اطلاعات را تفسیر می کند.

کورتکس جایی است که آنچه در مورد موقعیت، فکر یا احساس می کنید در آن رخ می دهد. اگر اطلاعات، پر استرس تعبیر شوند، بخش پایین تر مغز، یک پاسخ فیزیولوژیک پیچیده را شروع می کنند که غدد و تمام اعضای بدن را در بر می گیرد. وقتی که یک عامل استرس زا در بدن پاسخ جنگ و گریز را فعال می کند، ضربان قلب افزایش می یابد. همه ی این وقایع، بدن را برای دادن نوعی پاسخ فیزیکی به استرس زا آماده می کند.

اما در جامعه امروزی، پاسخ فیزیکی، روش مقابله ای متداول برای برخورد با استرس هایی که با آنها مواجه می شویم نیست. بنابراین تغییرات فیزیولوژیکی می تواند تأثیرات مداومی بر روی بدن داشته باشد.

استرس ایمنی بدن را پایین می آورد!

استرس به طور منفی، عملکرد ایمنی را تحت تأثیر قرار می دهد. مطالعات نشان داده اند که دانش آموزان در مواقع امتحان، نسبت به ویروس ها آسیب پذیرتر هستند. همین طور احتمال بیشتری وجود دارد که مردم وقتی تحت استرس هستند دچار سرماخوردگی شوند.

به این دلیل است که استرس، باعث تضعیف سلول ها و آنتی بادی هایی می شود که از فرد در برابر ویروس ها محافظت می کند. تغییرات هورمونی و پاسخ های جسمانی، هیجانی، روانی و رفتاری شناختی را که در بدن انسان و در پاسخ به استرس رخ می دهند را خرده مقیاس های استرس می نامند.

ورزش ساده ترین راه برای کنترل استرس

ورزش یکی از ساده ترین ابزارها برای کنترل استرس!نتایج تحقیقات نشان می دهد که تمرینات ورزشی یکی از ساده ترین ابزاری است که می تواند استرس را کنترل کند و ورزش مداوم در صورتی که به درستی انجام شود در نگهداری و سلامت جسم و روان، بهزیستی فرد و پیشگیری از بیماری های جسمی و روحی از مهمترین عوامل به شمار می آید.

پیشینه تحقیقات در این زمینه

هریس و همکاران ( ۲۰۰۳ ) با استفاده از پرسشنامه، تأثیر ورزش را بر روی متغیرهای استرس (شناختی، هیجانی و جسمی) دو گروه از قهرمانان المپیک در دو رشته ورزشی تیروکمان و دوی ماراتن بررسی کردند، نتایج تحقیق نشان داد که ورزش در هر دو گروه باعث کاهش معنی داری در متغیر های استرس شده است، اما کاهش متغیرهای جسمانی در ورزشکاران مارتن بیشتر از گروه دیگر بوده و این در حالیست که این کاهش در قهرمانان تیروکمان بیشتر در متغیرهای شناختی و هیجانی بوده است.

هوود و همکاران ( ۲۰۰۵ ) تأثیر ورزش های قدرتی را بر روی متغیرهای استرس مردان ورزشکار دانشجو بررسی کرده و متوجه شدند که پاسخ های جسمی در این ورزشکارن مانند:
تپش قلب، احساس درد و… نسبت به پاسخهای شناختی مانند: تمرکز، نگرانی و… کاهش معنادارتری نسبت به قبل از فعالیت قدرتی داشته است.

ورزش های هوازی در طولانی مدت موجب کاهش استرس می شود!

نتایج تحقیقات محققان با استفاده از پرسشنامه  (Personal Stress Inventory PSI) نشان داد که ورزش های هوازی(استقامتی) در طولانی مدت موجب کاهش استرس و خرده مقیاس های آن در ورزشکاران مرد دانشجو شده، بطوریکه پاسخ های جسمی و شناختی به فشار روانی نسبت به پاسخ های هیجانی و رفتاری به فشار روانی کاهش معنا دار تری داشته است. آنها به این نتیجه رسیدند که ورزش موجب افزایش گردش خون در بدن از جمله مغز انسان شده و موجبات دفع مواد استرس زا از بدن را فراهم می آورد و به همین دلیل به فرد ورزشکار امکان بهتر فکر کردن را می دهد، البته آنها تأکید کردند که ورزش های هوازی و استقامتی مانند دو و پیاده روی بهترین نوع فعالیت می باشد چرا که فرد ورزشکار اکسیژن بیشتری را تنفس می کند.

ورزش چگونه باعث کاهش استرس می شود؟

مارتین و لینچنبرگر ( ۲۰۰۲ ) در نتیجه تحقیقات خودشان به این نتیجه رسیدند که ورزش در گروه افراد فعال از طریق ایجاد حس آگاهی بهتر در فرد نسبت به تغیرات بدن خود از قبیل عمق تنفس، ضربان قلب و قدرت عضلانی و… موجب کاهش استرس شده چرا که این آگاهی جدید باعث می شود که فرد تغییراتی را که به دنبال برخورد با استرس در وی رخ می دهد زودتر حس کند و با رفع عامل استرس زا نگذارد که این استرس ها سبب بروز بیماری در وی شوند.

در هنگام استرس عضلات بدن به خصوص در صورت و اندام ها منقبض و سفت می شوند، ورزش با استفاده از عضلات و مصرف ذخایر انرژی عضلانی این انقباضات نابجا را کاهش می دهد و در بازگشت عضلات به توان اولیه خود نقش مهمی ایفا می کند.

ونفی و همکاران ( ۱۹۹۳ ) که تغییرات هورمونی در زمان مضطرب شدن افراد را طی چندین سال مورد تحقیق قرار دادند، بیان کردند که مهمترین هورمون تغییر یافته در هنگامی که افراد دچار استرس و اضطراب می شوند، کورتیزول می باشد.

کورتیزول (هورمون نشانگر استرس)

نتایج مطالعات دال و همکاران ( ۲۰۰۹ ) نشان داد که کاهش میانگین کورتیزول خون در نیمه های شب و اوایل صبح (در زمان استراحت) موجب کاهش تنشهای روانی و استرس افراد فعال (ورزشکار) می شود. ترشح کورتیزول در هنگام شروع فعالیت بدلیل سرعت بخشیدن به متابولیسم چربی ها و خروج لیپیدها از بافتهای چربی جهت تولید منابع انرژی در سلول های عضلانی اتفاق می افتد.

استرس و ورزش یک ارتباط روانشناختیفیزیولوژیکی!

ورزش یکی از ساده ترین ابزارها برای کنترل استرس!در سالهای اخیر تمرینات ورزشی بعنوان یکی از راه های مؤثر غیر دارویی جهت کاهش واکنشهای استرس زا مطرح شده و بر این مبنا نظریه های گوناگون ارائه شده است تا بتواند تا حدی این ارتباط روانشناختی-فیزیولوژیکی را توجیه نماید.

در این رابطه احتمال دارد تمرینات ورزشی موجب انتقال توجه از محرک های خارجی ناخوشایند مانند فشارهای روانی ناشی از اجتماع، تحصیل و… به محرک های خوشایند فعالیت بدنی، تفریح، سرگرمی و…شده باشد. از طرفی اعتماد به نفس بالا و باور مثبت از خود نقش مهمی در غلبه بر استرس های شدید دارد. ورزش و فعالیت فیزیکی به طرق مختلف سبب افزایش اعتماد به نفس و تلقی مثبت از خود و به تبع آن افزایش توانایی فرد در غلبه بر عوامل استرس زا می گردد.

استرس و ۱۵۰۰ واکنش شیمیایی در بدن!

در هنگام استرس قریب به ۱۵۰۰ واکنش شیمیایی در بدن رخ می دهد که در طی این واکنش ها هورمون ها، مواد هادی عصبی و تولیدات سمی و زائد زیادی تولید می شوند که برآیند این واکنش ها منجر به تحریک سیستم قلبی عروقی و کاهش عملکرد سیستم گوارشی و در نهایت آماده شدن بدن در مقابل استرس و آمادگی برای بروز پاسخ مناسب به عامل استرس زا است. متاسفانه در صورت عدم تخلیه این آمادگی بدنی محصولات زائد تولید شده در سیستم گردش خون پخش شده و می توانند سبب بیماری و تضعیف سیستم ایمنی و مستعد شدن به بیماری ها شوند. ورزش و فعالیت فیزیکی با فراهم ساختن امکان تخلیه و مصرف این مواد زائد و با قرار دادن بدن در وضعیت پاسخ به استرس، سبب دفع این مواد واسطه ای زاید و بیماری زا شده و به سلامت فرد کمک شایانی می کند.

در نهایت…

بررسی نتایج تحقیقات و مطالعاتی که در زمینه تأثیر فعالیت های بدنی بر فشار روانی و شاخص های مختلف آن نظیر اضطراب، افسردگی، هیجان، عدم عزت نفس و غیره انجام شده است، بیانگر این مطلب است که سلامت جسمانی در ارتباط مستقیم با سلامت روانی می باشد و افرادی که از فعالیت جسمانی بالایی برخوردار هستند کمتر دچار فشار روحی و عوارض ناشی از آن شده و احساس شادابی و سلامتی بیشتری نسبت به افراد غیر فعال دارند. تمرینات بدنی یکی از مؤثرترین شیوه ها در کاهش افسردگی، کنترل استرس ، پرخاشگری و بهبود حالات روانی و افزایش اعتماد به نفس و عزت نفس محسوب می گردد.

با گوشی اسکن کنید
1 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 5

میانگین امتیاز 5٫00 از 5 با 1 رای
Loading...

نویسندگان:
ترتیب پیشنهادی بهینگی برای :

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz