مغز واقعی: چهار تفاوت اصلی نیمکره ی چپ و راست - بهینگی

مغز واقعی: چهار تفاوت اصلی نیمکره ی چپ و راست

189
0
اشتراک گذاری :
مغز واقعی: چهار تفاوت اصلی نیمکره ی چپ و راست

دو نیم کره ی مغز ما، به صورت خاموش-روشن عمل نمی کنند، چنانکه با روشن شدن یکی، دیگری کار خود را تعطیل کند. هر دو نیمه تقریبا در همه ی کارهایی که انجام می دهیم نقش ایفا می کنند. به گفته یکی از دانشمندان برجسته رشته پزشکی، « می توان گفت در ارتباط با برخی عملکرد ها، مناطق خاصی از مغز فعال تر از بقیه هستند، اما نمی توانیم ادعا کنیم که فعالیت های یاد شده فقط خاص همان منطقه است»

با این حال، دانشمندان عصب شناس اتفاق نظر دارند که دو نیم کره در هدایت اعمال ما، فهم جهان و واکنش نشان دادن به وقایع، رویکرد های بسیار متفاوتی دارند.( و از فضا، این تفاوت ها راهنمایی های مهمی در اداره ی زندگی شخصی و حرفه ای پیش روی ما می نهد). در پی سه دهه ی تحقیق در مورد نیم کره ی مغز، می توان یافته ها را در چهار تفاوت اساسی خلاصه کرد.

اولین تفاوت

  • نیم کره ی چپ فعالیت سمت راست بدن را کنترل می کند.

  • نیم کره ی راست فعالیت سمت چپ بدن را کنترل می کند.

دست راست خود را بالا ببرید. اگر می توانید، دست خود را تا حد ممکن بالا نگه دارید، نیم کره ی چپ شما (یا به عبارت دقیق تر منطقه ای از نیمکره ی چپ) این کار را انجام می دهد. اکنون، اگر قادر هستید، پای چپ خود را به زمین بکوبید. بخشی از نیم کره ی راست مغزتان این فعالیت را انجام می دهد.

مغز ما دگرسو (CONTRALATERAL) است، به این معنی که هر نیمه ی مغز، نیمه ی مخالف خود از بدن را تحت کنترل دارد. به همین دلیل است که لطمه ای در سمت راست مغز فرد وارد شود، حرکت دادن اندام های سمت چپ بدن را برای او دشوار می سازد و لطمه ای که در سمت چپ مغز وارد می شود، عملکرد سمت راست بدن را با اختلال مواجه خواهد کرد.

از آن جا که تقریبا ۹۰ درصد افراد راست دست هستند، معنایش آن است که ۹۰ درصد مردم، نیمکره ی چپ، کنترل حرکات مهم بدن نظیر نوشتن، خوردن و کار با ماوس رایانه را در اختیار دارد.

مغز واقعی: چهار تفاوت اصلی نیمکره ی چپ و راستمکانیزم دگرسوسازی در مغز

درگرسوسازی نه تنها هنگام امضا کردن یا ضربه زدن به توپ، بلکه هنگام حرکت دادن سر یا چشمانمان نیز انجام می گیرد. حال تمرین دیگری انجام دهید. سر خود را به آرامی به سمت چپ بچرخانید. یکبار دیگر، نیمکره ی مخالف (سمت راست مغز شما) کنترل این حرکت را در اختیار دارد. اکنون سر خود را به آرامی به سمت راست حرکت دهید. این بار نیمکره ی چپ عمل چرخش را انجام می دهد.

در زبان های غربی، لازمه ی خواندن و نوشتن حرکت چشم و دست از چپ به راست است و بالطبع نیمکره ی چپ مغز به فعالیت می پردازد.

زبان نوشتاری که حدود سال ۵۵۰ قبل از میلاد توسط یونانیان اختراع شد، به تقویت سلطه ی نیمکره ی چپ (حداقل در غرب) کمک کرده و چیزی را پدید آورد که اریک هولاک، یونان شناس دانشگاه هاروارد آن را «ذهن الفبایی» نامیده است.

بنابراین، شاید عجیب نباشد که نیمکره ی چپ در بازی حاکم است، تنها همین طرف است که می داند چگونه باید قواعد را نوشت.

دومین تفاوت

  • نیمکره ی چپ زنجیره ای عمل می کند.

  • نیمکره ی راست همزمان عمل می کند.

بعد دیگری از ذهن الفبایی را در نظر بگیرید: او صداها و نشانه ها را به صورت متوالی پردازش می کند. وقتی این جمله را می خوانید، از کلمه ی « وقتی» شروع کرده و به سمت « این جمله» می روید و هر حرف، هر سیلاب و هر لغتی را رد این توالی، رمز گشایی می کنید. همچنین، این قابلیتی است که طی آن، نیمکره ی چپ مغز شما بسیار خوب عمل می کند.

به زبان کلمات متوالی یک متن مربوط به علم اعصاب:

نیم کره ی چپ به طور خاص در شناخت وقایع سریالی (وقایعی که عناصر آن ها یکی پس از دیگری بروز می کند) و در کنترل زنجیره های رفتاری به خوبی عمل می کند. همچنین نیمکره ی چپ در کنترل رفتار های زنجیره ای نیز دخالت دارد.

مغز واقعی: چهار تفاوت اصلی نیمکره ی چپ و راست

رفتارهای زنجیره ای

عملکرد های زنجیره ای که توسط نیمکره ی چپ انجام می گیرد، فعالیت های شفاهی نظیر صحبت کردن، فهمیدن گفتار دیگران، خواندن و نوشتن را شامل می شود».

در نقطه ی مقابل، نیم کره ی راست در جهت شکل گیری توالی الف- ب- پ – ج- چ ، عمل نمی کند. استعداد ویژه ی آن در توانایی تفسیر همزمان امور خلاصه می شود.

این سمت از مغز ما « برای دیدن چیزهای متعدد در یک زمان اختصاص یافته است: دیدن تمامی قسمت های یک شکل هندسی و درک شکل آن، با دیدن همه ی عناصر یک وضعیت و فهم معنای آنها.»

این ویژگی، سودمندی خاص نیمکره ی راست را در تفسیر چهره ها پدید می آورد و حاکی از امتیاز انسان ها در مقایسه با رایانه ها است. مثال آنکه، رایانه های مکینتاشی که من این جمله را در آن تایپ می کنم، می تواند در هر ثانیه یک میلیون محاسبه ی ریاضی را انجام دهد، رقمی بسیار بیش از سریع ترین نیمکره های چپ مغز روی این سیاره.

اما حتی توانمند ترین رایانه های جهان نمی توانند چهره ای را به سرعتی حتی نزدیک به سرعت دقت کودک نوپای من، تشخیص دهند.

تفاوت زنجیره ای بودن/ همزمان بودن را می توانید اینگونه ترسیم کنید: نیم کره ی راست تصویر است؛ نیمکره ی چپ هزار کلمه است.

بیشتر بخوانید:  نیم کره ی راست و چپ: دیدگاه افراد در مورد نیم کره ی راست

سومین تفاوت

  • نیمکره ی چپ در متن تخصص دارد.

  • نیمکره ی راست در محتوا تخصص دارد.

در اغلب افراد، زبان از نیمکره ی چپ نشأت می گیرد. (این وضع در مورد حدود ۹۵ درصد راست دستها و ۷۰ درصد چپ دست ها مصداق پیدا می کند.) در بقیه (حدود هشت درصد) تقسیم فعالیت زبانی پیچیدگی بیشتری دارد.) اما نیمکره ی راست مسئولیت کامل را به نیمکره ی چپ واگذار نمی کند، بلکه دو طرف عملکردی مکمل دارند.

تصور کنید شما و همسرتان شام را آماده می کنید و باز تصور کنید در نیمه ی کار، همسرتان در می یابد که شما فراموش کرده اید مهمترین ماده ی تشکیل دهنده ی شام را خریداری نمایید. تصور کنید همسرتان سوئیچ ماشین را برمی دارد، به شما خیره می شود و با لحن معنی داری می گوید:«من به فروشگاه می روم».

تقریبا هر فرد دارای مغز سالم، در کلماتی که بر زبان آورده شده اند، دو چیز را درک می کند. نخست آنکه همسر شما راه درستی را در پیش گرفته است. دوم آنکه  همسرتان عصبانی است. نیمکره ی چپ شما بخش اول را می فهمد. یعنی آواها و مضامین موجود در سخنان همسرتان را کشف کرده و به معنای زبانی آن ها رسیده است. اما نیمکره ی راست شما جنبه ی ثانوی این تبادل کلمات را دریافته است.(اینکه کلمات کاملا خنثای « به فروشگاه می روم »، اساسا خنثی نیستند.) اشاره ی چشمان و کنایه زبانی نشانه عصبانیت همسر شماست.

مغز واقعی: چهار تفاوت اصلی نیمکره ی چپ و راست

آسیب دیدگی نیمکره و تاثیر بر فرد

افرادی که یکی از نیمکره های آنان آسیب دیده است، به این نتیجه دوگانه نمی رسند. فرد دارای اختلال در نیمکره ی راست و در نتیجه دارای فقط نیمکره ی چپ فعال، چنین اظهاراتی را شنیده و می فهمد که همسر شما به سوی فروشگاه رانندگی می کند.(اما نسبت به خشم و عصبانیتی که این حرکت را سبب شده است، ناآگاه است.)

فرد دارای اختلال در نیم کره ی چپ و بالطبع برخوردار از نیمکره ی راست فعال، در خواهد یافت که همسر ناراحت شده است. (اما شاید نفهمد که وی کجا می رود)

این تمایز نه تنها در فهم زبان، بلکه در صحبت کردن نیز دیده می شود. بیمارانی که مناطق خاصی از نیمکره ی راست آنان آسیب دیده است می توانند پیوسته و بی نقص سخن گویند (با رعایت قواعد گرامر و استفاده از واژگانی قابل قبول)

تمرکز دو نیمکره بر چه چیزی است؟

به بیان ساده تر، نیمکره ی چپ، آنچه را گفته می شود در کنترل خود دارد و نیمکره ی راست بر چگونگی گفتن آن متمرکز است ( نشانه های غیر زبانی و اغلب عاطفی، از طریق خیره شدن، حالات چهره و لحن صدا بیان می شوند).

محتوا در ابعاد دیگری از زبان نیز دارای اهمیت است. مثال آنکه، تحقیقات بسیار نشان داد است که توانایی ما در فهم استعارات در گرو فعالیت نیمکره ی راست است.

ارنستاین می نویسد: «هیچ یک از دو سمت مغز بدون دیگری نمی تواند کار خود را انجام دهد. لازم است متن زندگی خود را با محتوای آن همراه کنیم.»

مغز واقعی: چهار تفاوت اصلی نیمکره ی چپ و راستآخرین تفاوت

  • نیمکره ی چپ به تحلیل جزئیات می پردازد.

  • نیمکره ی راست ترکیب تصویر بزرگ را پدید می آورد.

 

یکی از برجستگان علم عصب شناسی می گوید: «به طور کلی نیم کره ی چپ در تحلیل اطلاعات مشارکت می ورزد. در مقابل، نیمکره ی راست به کار ترکیب اختصاص دارد؛ به ویژه تبحر آن در کنار هم گذاشتن عناصر مجزا برای درک امور به عنوان یک کل، قابل توجه است.»

احتمالا  تحلیل و ترکیب اساسی ترین شیوه های تفسیر اطلاعات به شمار می آیند. شما می توانید یک کل را به اجزای آن تحلیل نمایید، یا اجزاء را به هم بافته و کل  را به وجود آورید.

مغز واقعی: چهار تفاوت اصلی نیمکره ی چپ و راستدر استدلال انسان این هر دو اهمیت دارند، اما تحت هدایت قسمت های مختلف مغز واقع می شوند.

راجر اسپری در رساله ای که در سال ۱۹۶۸ (به کمک جری لوی_ آگرستی) نوشت، به این تفاوت کلیدی اشاره کرد:

« داده ها نشان می دهند که نیمکره ی خاموش و فرعی (راست) اختصاص به دریافت ادراک گشتالتی دارد و اساسا در ارتباط با اطلاعات درون داد ترکیب گر است. در مقابل نیمکره ی اصلی و سخنگو، به ظاهر به شیوه ای با ترکیب های سریع و پیچیده حاصل آمده توسط نیمکره ی کوچک تر، ارتباط ندارد.»

نیمکره ی چپ با یک پاسخ واحد در هم می آمیزد؛ راست به سوی یک ادراک گشتالتی می رود. چپ بر مقوله ها متمرکز است و راست بر روابط. چپ می تواند جزئیات را درک نماید، اما تنها نیمکره ی راست می تواند تصویر بزرگ را ببیند.

تمامی این امور به همان اسکن های مغزی باز می گردد.

 

با گوشی اسکن کنید
1 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 5

میانگین امتیاز 5٫00 از 5 با 1 رای
Loading...

نویسندگان:
ترتیب پیشنهادی بهینگی برای :

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz