کدام یک از ویژگی های شخصیتی می توانند در پیش بینی اهمال کاری تحصیلی موثر واقع شوند؟(مطالعه موردی) - بهینگی

کدام یک از ویژگی های شخصیتی می توانند در پیش بینی اهمال کاری تحصیلی موثر واقع شوند؟(مطالعه موردی)

اشتراک گذاری :

اهمال کاری

اهمال کاری اگرچه به روشنی در ادبیات روانشناسی به عنوان یک اختلال تعریف نشده، اما نوع مزمن آن را میتوان یک اختلال شخصیتی نامید. اهمال کاری به صورت تمایل به تاخیر در انجام تکالیف و مسئولیتها و موکول کردن آنها به زمانی دیگر تعریف می شود. در این فرایند، فرد تصمیم انجام کاری را می گیرد اما در شروع و به پایان رساندن آن در زمان تعیین شده ناتوان است.

اهمال کاری دارای دو سطح شناختی و رفتاری است که در سطح رفتاری فرد کاری را که قصد انجام دادن آن را دارد با اختیار و تمایل خود در زمان مدنظر به پایان نمی رساند و در سطح شناختی فرد در گرفتن تصمیم به موقع تعلل می ورزد.

انواع اهمال کاری

اهمال کاری تحصیلی، اهمال کاری روزمره، اهمال کاری در تصمیم گیری و اهمال کاری وسواس گونه چهار نوع شناخته شده اهمال کاری هستند. در این بین اهمال کاری تحصیلی شایعترین نوع اهمال کاری است و از شایعترین مشکلهایی است که در سطوح مختلف تحصیلی مشاهده می شود.

اهمال کاری تحصیلی و پیامدهای آن

اهمال کاری تحصیلی به عنوان تمایل غیرمنطقی جهت به تعویق انداختن شروع یا تکمیل تکالیف تحصیلی تعریف می شود که غالباً با اضطراب و پریشانی همراه است. در اهمال کاری تحصیلی، دانش آموز قصد انجام تکلیف درسی را در یک زمان معینی دارد اما در پرداختن و پایان بخشیدن به آن تنبلی می کند.

اهمال کاری تحصیلی پیامدهای منفی درونی همچون سطوحی از افسردگی، اضطراب و استرس و پیامدهای منفی بیرونی همچون شکست و نارضایتی تحصیلی را برای دانش آموز به دنبال دارد. محققان معتقدند که اهمال کاری بین ۴۰تا ۹۵درصد دانش آموزان محیطهای آموزشی مختلف را شامل می شود.  پژوهشها حاکی از این هستند که عوامل گوناگونی در اهمال کاری دانش آموزان نقش دارند که بخش اعظمی از توجهات به سوی عوامل فردی معطوف شده است.کدام یک از ویژگی های شخصیتی می توانند در پیش بینی اهمال کاری تحصیلی موثر واقع شوند؟(مطالعه موردی)

تاثیر ویژگی های شخصیتی بر اهمال کاری

عزت نفس و اهمال کاری

همچنین، تصوری که فرد نسبت به خود در انجام تکالیف دارد در وقوع اهمال کاری نقش دارد، به گونه ای که فقدان عزت نفس کافی نسبت به انجام تکلیف منجر به تاخیر در شروع یا به اتمام رساندن یک تکلیف می شود.

کمبود عزت نفس و اضطراب نشانگر شخصیت فردی است که ترس از شکست دارد. ترس از شکست به صورت قابلیت میل به شرم و خجالت در تجربه کردن شکست تعریف می شود و با گرایش به ارزیابی تهدیدزا و نگران کننده در شرایطی که امکان شکست وجود دارد مشخص می شود.

ترس از شکست با ویژگیهای شخصیتی در ارتباط است و رابطه بالایی را با روان رنجوری، اضطراب اجتماعی و احساس گناه نشان می دهد. این سازه به عنوان چارچوب خود ارزیابی که بر چگونگی جهت ها و تجارب شکست در موقعیتهای پیشرفت اثر می گذارد، درنظر گرفته می شود.

وظیفه شناسی و اهمال کاری

پژوهشها حاکی از این هستند که از بین پنج عامل بزرگ شخصیتی، وظیفه شناسی، بهترین پیش بینی کننده اهمال کاری است. این مطالعات گزارش کردند افرادی که سطوح بالاتری از وظیفه شناسی را دارا بودند به احتمال کمتری به اهمال کاری روی می آوردند و بالعکس.کدام یک از ویژگی های شخصیتی می توانند در پیش بینی اهمال کاری تحصیلی موثر واقع شوند؟(مطالعه موردی)

برونگرایی و اهمال کاری

دانش آموزان برونگرا به دلیل هیجان خواهی بیشتر اهمال کاری بالاتری را در مقایسه با دانش آموزان درونگرا نشان می دهند.

بیشتر بخوانید:  درونگرا و برونگرا در کلاس درس : توصیه هایی به معلمان برای درخشش هر دانش آموز

ارتباط بین اهمال کاری و ویژگی های شخصیتی

با توجه به تاثیرگذاری عوامل شخصیتی بر اهمال کاری تحصیلی دانش آموزان و اهمیتی که برای این موضوع قائلیم، برای بررسی بهتر این رابطه، از مطالعه پژوهش فرشاد محسن زاده و همکارانش در سال ۱۳۹۵ استفاده کرده ایم.

اصل مقاله را می توانید از اینجا دانلود کنید.

فرضیه پژوهش

فرضیه ای که در پژوهش محسن زاده و همکارانش (۱۳۹۵) بررسی شده، عبارت است از:

ویژگیهای شخصیتی در پیش بینی اهمال کاری تحصیلی دانش آموزان چه نقشی دارد؟

جامعه آماری پژوهش

جامعه ی پژوهش متشکل از کلیه دانش آموزان پسر مقطع متوسطه سال تحصیلی ۹۲ – ۹۱ ناحیه ۳ شهر کرج بود که ۱۷۹ نفر از آنان به شیوه نمونه گیری در دسترس از دو دبیرستان انتخاب شدند.

ابزار پژوهش

جمع آوری اطلاعات برای ارتباط بین ویژگیهای شخصیتی و اهمال کاری با استفاده از سه پرسش نامه صورت گرفته است.

  • مقیاس اهمال کاری تحصیلی اتکین (AAT)

این پرسش نامه شامل ۲۱ گویه است که برای تفکیک دانش آموزان اهمال کار از سایر دانش آموزان توسط اتکین (۱۹۸۲) طراحی شده است. این پرسشنامه توسط پژوهشگران ترجمه و در پژوهش حاضر مورد استفاده قرار گرفت.

  • مقیاس ترس از شکست:

در این پژوهش ترس از شکست با استفاده از مقیاس ۱۹ گویه ای آلپرت و هارپر (۱۹۶۰) سنجیده شد. پاسخها در یک طیف پنجگانه از ۱ (همیشه) تا ۵ (هرگز) قرار می گیرند. این پرسشنامه توسط پژوهشگران ترجمه و در پژوهش حاضر مورد استفاده قرار گرفت.

  • پرسشنامه پنج عامل بزرگ شخصیت:

فرم خلاصه شده پرسشنامه پنج عامل، یک مقیاس مداد و کاغذی است که شامل ۴۴ آیتم می باشد و به وسیله جان (۱۹۹۱) طراحی شده است. این پرسشنامه با استفاده از مقیاس ۵ درجه ای لیکرت با نمره های ۱ (کاملاً مخالف) تا  ۵ (کاملاً موافق) برای هرگزینه نمره گذاری می شود.

بیشتر بخوانید:  اهمال کاری تحصیلی : چرا دانش آموزان و دانشجویان کارها را به تاخیر می اندازند؟

بحث و نتیجه گیری

یافته های این پژوهش از نقش معنادار ترس از شکست و عامل وظیفه شناسی و برونگرایی در پیش بینی اهمال کاری تحصیلی حکایت داشت.

وجود ارتباط بین ترس از شکست و اهمال کاری تحصیلی

نخسـتین یافتــه ایــن پـژوهش نشــان داد متغیــر تــرس از شکسـت قــادر اســت ۳۱ درصــد از اهمال کاری را پیش بینی کند. در تبیین این یافته مـیتـوان بیـان داشـت کـه اهمـال کـاری یـک سـبک مقابلــه ای بــرای حفــظ عــزت نفــس اســت؛ دانــش آمــوزانی کــه اهمال کاری تحصیلی نشان می دهند در تحقـق وظـایف تحصـیلی خـود ناتواننـد که این نـاتوانی بـا سطوح پایین عزت نفس در ارتباط است. عـزت نفـس پـایین بیانگر شخصیتی است که ترس از شکست دارد، به گونه ای که تصورشان از خود و کارآمـدیشـان در انجام تکالیف منفی است و به این خـاطر غالبـاً در آغـاز، ادامـه و پایـان بخشـیدن بـه تکـالیف و اهداف تحصیلی خود تعلل دارند.کدام یک از ویژگی های شخصیتی می توانند در پیش بینی اهمال کاری تحصیلی موثر واقع شوند؟(مطالعه موردی)

رابطه معکوس وظیفه شناسی و اهمال کاری تحصیلی

در یافته ی دوم این پژوهش در کنار عامل ترس از شکست، سهم عامل وظیفه شناسی نیز در پیش بینی اهمال کاری تحصیلی مورد توجه قرار گرفت. نتیجه از ارتباط معنادار اهمال کاری تحصیلی با وظیفه شناسی و سهم معنادار این عامل در تبیین اهمال کاری حکایت داشت و از طریق واریانس مشترک با ترس از شکست توانست ۳۵ درصد از متغیر را تبیین کند.

وظیفه شناسی شامل وقت شناس بودن، قابل اعتماد و دقیق بودن در انجام کارها می شود، این افراد نسبت به تصمیم گیریهای خود پایبندند، در انجام وظایف دقت بالایی نشان می دهند، در جهت رسیدن به اهداف خود مصر و پیگیر هستند و در کنترل کشش و تکانه های خود کارآمد هستند. در حالیکه اهمال کاری شامل ضعف در کنترل تکانش گری، فقدان پایداری، فقدان نظم و ضعف در سازماندهی کارهاست و با رفتارهای متنوع بی نظمی، بی رغبتی به رقابت، خودکارآمدی پایین، پشتکار کم، انعطاف ناپذیری و انرژی و اشتیاق کم مشخص می شود.

بر این اساس منطقی به نظر می رسد افرادی که از وظیفه شناسی بالاتری برخوردارند در برخورد با تکانه ها و هیجانات مثبت و منفی از مدیریت بهتری برخوردارند، استمرار بیشتری نسبت به انجام تکالیف خود در زمان تعیین شده داشته باشند و در نتیجه اهمال کاری کمتری را نشان دهند.

برونگرایی و هیجان طلبی، پیش بینی کننده اهمال کاری تحصیلی

در قسمت سوم یافته ها، رابطه برونگرایی با اهمال کاری مورد بررسی قـرار گرفـت. همـانطور کـه نتایج پژوهش نشان داد، برونگرایی  ۳۷ درصد از اهمال کاری تحصیلی را تبیین کنـد. در تبیین این یافته نیز میتوان بیـان داشـت کـه دانـش آمـوزان بـرونگـرا بـه دلیـل هیجـان خـواهی بیشـتر اهمال کاری بالاتری را در مقایسـه بـا دانـش آمـوزان درونگـرا نشـان مـی دهنـد.کدام یک از ویژگی های شخصیتی می توانند در پیش بینی اهمال کاری تحصیلی موثر واقع شوند؟(مطالعه موردی)

ایـن افـراد هیجـان و تحـرک را دوسـت دارنـد، فعـال، حراف و اهل معاشرتند و تمایل به با دیگران بودن و اجتناب از تنهایی دارنـد. این افراد دارای دوستان زیاد و طالب هیجان اند و بر خلاف افراد درونگرا که خوددار، مـنظم، قاعـده مند و تاملی هستند، بدون تفکر و اندیشـه و بـه صـورت تکانشـی عمـل مـی کننـد. بنابراین با توجه به ماهیت اهمال کاری تحصیلی منطقی بـه نظـر می رسد که برونگرایی نقش معناداری در تبیین آن داشته باشد.

با توجه به نتایج به دست آمده توجه به نقش ترس از شکسـت و ویژگـی هـای وظیفـه شناسـی و برونگرایی در کاهش اهمال کـاری تحصـیلی دانـش آمـوزان از اهمیـت بـالایی برخـوردار اسـت، بنابراین در برنامه های پیشگیرانه لازم است این موارد در نظر گرفته شوند.

با گوشی اسکن کنید
"یک ستاره""دو ستاره""سه ستاره""چهار ستاره""پنج ستاره!"

اولین امتیاز را شما بدهید
Loading...

نویسندگان:

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz