نقشه برداری جریان ارزش : نگاه جامع و کاربردی به اتلاف ها و ارزش ها

نقشه برداری جریان ارزش : نگاه جامع و کاربردی به اتلاف ها و ارزش ها

اشتراک گذاری :
نگاه کاربردی به ساختار شکست کار: تهیه ساختار شکست کار در پروژه اکتشاف معدن

نقشه برداری جریان ارزش یکی از ابزارهای مهم در تولید ناب محسوب می شود.تولید ناب یکی از معروفترین فلسفه های تولیدی می باشد که خاستگاه آن سیستم تولید تویوتا است.  اغلب مطالب در خصوص تولید ناب محدود به تعریف مفاهیم و مشخصات تولید ناب می شود. کمتر می توان در فضای وب به مطالبی دست یافت که به معرفی ابزارهای استقرار تولید ناب اختصاص داشته باشند.

 

بهینگی در مطالب ویژه خود به دنبال معرفی ابزارهای کاربردی جهت رسیدن به اهداف تولید ناب می باشد.نقشه برداری جریان ارزش (Value stream Mapping) یکی از این ابزارها محسوب می شود. در ابتدا لازم است در خصوص ارزش و جریان ارزش توضیح داده شود.

ارزش محصول و جریان ارزش چیست؟نقشه برداری جریان ارزش : نگاه جامع و کاربردی به اتلاف ها و ارزش ها

ارزش ذاﺗﻲ ﻳﻚ ﻣﺤﺼﻮل ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺖ، ﺑﺮ اﺳﺎس ﻗﻀﺎوت ﻣﺸﺘﺮی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﺷﻮد. ارزش محصول در ﻗﻴﻤﺖ ﻓﺮوش و ﺗﻘﺎﺿﺎی آن ﻣﺤﺼﻮل ﻳﺎ خدمت باز می‌تابد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎن ارزش، ﻛﻠﻴﻪ ﻓﻌﺎلیت‌ها از زﻣﺎﻧﻲ‌ﻛﻪ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﺎده ﺧﺎم اﺳﺖ ﺗﺎ زﻣﺎﻧﻲ‌ ﻛﻪ ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﺸﺘﺮی ﻣﻲ‌رﺳﺪ را در ﺑﺮ دارد.

مفهوم نقشه برداری جریان ارزش

هدف از تولید ناب کاهش اتلاف و افزایش ارزش در فرایند تولید محصول می باشد. مهمترین ابزار برای شناسایی و نمایش اتلاف ها و ارزشها در فلسفه تولید ناب، ابزار نقشه برداری جریان ارزش می باشد. نقشه برداری جریان ارزش یک ابزار گرافیکی برای نمایش وضع فعلی فرایند تولید و شناسایی فرصت های بهبود است. این روش جهت بصری سازی جریان مواد در طی مراحل مختلف فرایند در کف کارگاه و هم‌چنین مشخص کردن جریان اطلاعات بکار می‌رود.

کاربرد نقشه جریان ارزش

نقشه برداری جریان ارزش ﻳﻚ روش ﻣﻬﻢ و ﺿﺮوری ﺑﺮای ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﺗﻼفﻫﺎ، رﻳﺸﻪ آن‌ها و ﻃﺮاﺣﻲ ﻳﻚ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺮای رﻓﻊ و ﺣﺬف آن‌ها اﺳﺖ. نقشه ﺑﺮداری ﺟﺮﻳﺎن ارزش ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ اﺑﺰار ﺑﺮای ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺟﺮﻳﺎن ارزش اﺳﺖ. نقشه برداری جریان ارزش ابزاری برای بهبود کیفیت و پیاده سازی پایه و بنیان تولید ناب می‌باشد.  نقشه برداری جریان ارزش یک ابزار عالی برای شناسایی کل یک جریان ارزش و تعیین محل مناسب برای انجام هر یک از بهبود های جریان و فرایند است. این تکنیک می‌تواند در واحد‌‌های تولیدی، در سیستم‌های مدیریتی و کسب‌وکار بکار گرفته شود.

با نقشه برداری جریان ارزش می‌توان به جای دیدن یک فعالیت منفرد، یک فرایند را دید و به جای مشاهده اتلاف‌ها ریشه‌های آن‌ها را یافت.

چه موقع نقشه برداری جریان ارزش انجام می شود؟

زمان های مختلف نقشه برداری جریان ارزش را می‌توان به شرح زیر مرتب نمود:
• تعیین خانواده محصولات (محصولاتی که دارای مراحل مشابهی در فرایند هستند)
• ترسیم نقشه جریان ارزش وضع موجود برای شناسائی اتلاف‌ها و منابع آن‌ها
• ترسیم نقشه جریان ارزش وضع آینده برای ترسیم فرصتهای بهبود در آینده‌ای معین
• برنامه ریزی برای تحقق نقشه جریان ارزش وضع آینده

نقشه برداری جریان ارزش : نگاه جامع و کاربردی به اتلاف ها و ارزش ها

نقشه جریان ارزش چگونه ترسیم می شود؟

ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری ﺟﺮﻳﺎن ارزش ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺮﺳﻴﻢ و ﺛﺒﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﻣﻮاد، ﻗﻄﻌﺎت، ﻧﻴﺮوی اﻧﺴﺎﻧﻲ، اﻃﻼﻋﺎت و … اﺳﺖ. نقشه برداری جریان ارزش ﻳﻚ اﺑﺰار ترسیمی اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از مجموعه‌ای ﭘﻴﺶ ﺗﻌﺮﻳﻒ شده از آﻳﻜﻮن‌های اﺳﺘﺎﻧﺪارد ایجاد می‌شود. ﻫﺪف نقشه جریان ارزش، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و کنترل ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ‌ﻫﺎی ارزش آﻓﺮﻳﻦ و ﻏﻴﺮارزش آﻓﺮﻳﻦ و ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺗﻤﺎﻣﻲ اﺗﻼﻓﺎت ﻣﻮﺟﻮد در ﺟﺮﻳﺎن ارزش می باشد. با داشتن نقشه جریان ارزش می توان مسیر لازم برای ناب تر نمودن فرایند تولید و ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﮔﺎم‌هایی ﺟﻬﺖ ﺣﺬف آنها را تعیین نمود.

نماد‌های حرکت مواد و اطلاعات در نقشه برداری جریان ارزش

مهم‌ترین نماد‌های حرکت مواد و اطلاعات در شکل زیر نشان داده شده است.

نقشه برداری جریان ارزش : نگاه جامع و کاربردی به اتلاف ها و ارزش ها

اﻫﺪاف ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری ﺟﺮﻳﺎن ارزش

ﻧﻘﺸﻪ ﺟﺮﻳﺎن ارزش، ﻳﻚ اﺑﺰار ﺳﺎده اﺳﺖ ﺑﺮای دﻳﺪن آن‌چه ﻛﻪ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ در ﺟﺮﻳﺎن ارزش اﺗﻔﺎق ﻣﻲاﻓﺘﺪ (ﻧﻘﺸﻪ وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد) و ﻳﺎ ﻗﺮار اﺳﺖ اﺗﻔﺎق ﺑﻴ‌ﺎﻓﺘﺪ (ﻧﻘﺸﻪ وﺿﻊ مطلوب).

ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﻫﺪف از ﺗﺮﺳﻴﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻘﺸﻪای ﺗﻔﻜﻴﻚ، ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎ در سه گروه زیر است:
۱٫ فعالیت های ارزش آفرین(Value added) : ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ واﻗﻌﺎ ارزش ﻗﺎﺑﻞ درﻛﻲ را ﺑﺮای ﻣﺸﺘﺮی اﻳﺠﺎد ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ.
۲٫ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ راﺳﺘﻲ ﻫﻴﭻ ارزﺷﻲ برای مشتری اﻳﺠﺎد ﻧﻤﻲﻛﻨﻨﺪ، وﻟﻲ در ﺗﻜﻮﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺖ ﻻزم‌اﻧﺪ و ﻧﻤﻲﺗﻮان از آن‌ها صرفنظر کرد.
۳٫ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ارزش ﻗﺎﺑﻞ درﻛﻲ ﺑﺮای مشتری ﻧﻤﻲآﻓﺮﻳﻨﻨﺪ و ﻣﻲﺗﻮان آن‌ها را ﺣﺬف ﻛﺮد.

مزایای ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری ﺟﺮﻳﺎن ارزش

ﻓﻮاﻳﺪ اﺑﺰار ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری ﺟﺮﻳﺎن ارزش ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:
• ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری ﻛﻤﻚ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﺑﻔﻬﻤﻴﻢ الان فرایند، ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻛﺎر ﻣﻲﻛﻨﺪ.
• ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری، اﺗﻼفﻫﺎ و ﻣﺸﻜﻼت ﺣﺮﻛﺘﻲ ﺟﺮﻳﺎن ارزش را آﺷﻜﺎر ﻣﻲﻛﻨﺪ.
• ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری ﻛﻤﻚ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻫﻤﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻻزم ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد ﻓﺮآﻳﻨﺪ و ﺟﺮﻳﺎن ارزش و ﻧﺤﻮه ﺗﺤﻘﻖ واﻗﻌﻲ اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات و اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﻧﺤﻮه دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ آنﻫﺎ، ﺑﻪ ﺗﻮاﻓﻖ ﺑﺮﺳﻨﺪ.

شاخص‌های ناب نقشه برداری جریان ارزش

ﺷﺎﺧﺺﻫﺎی نقشه برداری جریان ارزش ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﺗﻤﺎم ﺷﺎﺧﺺﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻜﺎر ﻣﻲﺑﺮﻳﻢ ﺗﺎ ﺑﺪاﻧﻴﻢ آﻳﺎ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎی ﻣﺎ ﺑﺎ ﺑﺎزدﻫﻲ ﻛﺎر ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻳﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺤﺼﻮل/ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺎ ﺧﻮب اﺳﺖ. متفکران تولید ناب، در ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺮداری ﺟﺮﻳﺎن ارزش از ﺷﺎﺧﺺﻫﺎی زﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ:

زمان تبدیل :  زمان تبدیل یا تغییر نوع محصول، یعنی مدتی که برای تغییر کار دستگاه یا سیستم صرف می‌شود تا محصولی دیگر یا شکل دیگری از محصول قبلی را تولید کند.
زمان چرخه : زمان چرخه یعنی مدتی که بین پایان فرایند یک قطعه تا پایان فرایند قطعه بعدی سپری می‌شود.

زمان ارزش افزوده : زمان بخش‌هایی از کار که عملا کالا را به نحوی تغییر می‌دهد که مشتری مایل به پرداخت بهای آن باشد.
زمان انتظار : مدت زمانی که یک قطعه لازم دارد تا کلیه مراحل یک فرایند یا یک جریان ارزش را از آغاز تا پایان طی کند.

 

نقشه برداری جریان ارزش : نگاه جامع و کاربردی به اتلاف ها و ارزش ها

 

با گوشی اسکن کنید
1 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 5

میانگین امتیاز 5٫00 از 5 با 1 رای
Loading...

نویسندگان:
ترتیب پیشنهادی بهینگی برای :

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz