نظریه های روانشناسی فروید-طنز و شوخ طبعی - بهینگی

نظریه های روانشناسی فروید-طنز و شوخ طبعی

اشتراک گذاری :
نظریه های روانشناسی فروید-طنز و شوخ طبعی

همان طور که در کتب دبیرستان با طنز آشنا شدیم و آن را خنده ی تلخ یا واقعیتی که خنده دار بیان می شود تعریف کردیم، فروید نیز کتاب «لطیفه ها و رابطه آنها با ناهشیار»، را راه و روشی برای بیان احساسات و تمایلات واپس رانده در ذهن معرفی می کند. یعنی همان حقایقی که نمی شود صریح بیان شوند چون ایگو و سوپرایگو اجازه ی ورود آن از ناهشیار را نمی دهند یا عامل خارجی مانع بیان آن می شود.

در واقع طنز روشی برای ارضای تمایلاتی می باشد که انسان آن را واپس رانی کرده است.

مکانیزم دفاعی واپس رانی

این مکانیزم دفاعی برای عدم بروز اضطراب در فرد به تمایلات غیر قابل قبول اجازه ورود از ناهشیار به هشیار را نمی دهد تا از اثرات منفی آن جلوگیری کند.

چگونه لطیفه بسازیم؟

حال چگونه لطیفه بسازیم و جمله ی خود را چگونه بیان کنیم که طنزآمیز باشد. برای بیان یک حس واپس رانده شده باید آن را به گونه ای بزک کنیم که ایگو و سوپر ایگو آن را نتوانند تشخیص دهند و یا در جمعی که بیان آن موضوع غیر مجاز می باشد، طوری بیان شود که افراد حاضر چهره ی آن موضوع را به آن غیر مجازی و غیر قابل قبولی نبینند.

نظریه های روانشناسی فروید-طنز و شوخ طبعی

ارکان ساختن طنز

تراکم

این روش به گونه ای است که یک فرد یا شی یا شخصیت را در نقش چندین نفر استفاده می کنیم و آن را نماینده دسته ی خاصی در نظر می گیریم. به عنوان مثال زمانی به نادرست لطیفه های نادرستی در مورد لقمان درست کرده بودند که در آنجا هرچند هدف طنز به معنی واقعی نبود ولی از روش تراکم استفاده شده بود و لقمان به نادرستی نماینده افراد گستاخ و حاضر جواب معرفی شده بود.

یا در مثالی دیگر در لطیفه های ایرانی وقتی از غضنفر استفاده می شود آن را نماینده قشر ساده لوح جامعه کرده و در مورد آن لطیفه و طنز می سازیم.

بیشتر بخوانید:  نظریه های روانشناسی فروید - مکانیزم های دفاعی جا به جایی و والایش

جابه جایی

شما در هر جمعی نمی توانید از هر واژه ای استفاده کنید. به عنوان مثال در برنامه تلویزیونی که محدودیت سنی ندارد شما نمی توانید کلمات که محتوای جنسی دارند را بیان کنید، برای بیان این کلمات در تلویزیون دست به دامن جابه جایی می شوید و از کلمه ای که تصویری از کلمه ی ممنوعه به ما می دهد استفاده می کنیم که هم منظور بیان شده باشد و هم قابل بیان در تلویزیون باشد.

در تعریف طنز از دیدگاه فروید بیان شده است که: طنز راهی برای بیان پرخاشگری های واپس رانده شده می باشد. نمونه ی زیبای بیان لطیفه برای بروز پرخاشگری واپس رانده شده، لطیفه ی زیبای شخصیت سابو در فیلم معروف یکشنبه غمگین است. سابو شخصیتی یهودی است که آلمانی ها در حال نابودی قوم آن هستند. پس از نفوذ آلمان در مجارستان دو کلنل آلمانی به رستوران او می آیند و پس از سفارش غذا، او را مجبور به تعریف کردن لطیفه می کنند. در این طنز که آن دو کلنل بسیار به آن واکنش نشان داده و میخندند، می توانید خشم نهفته سابو را ببینید.

لطیفه ی سابو در فیلم یکشنبه غمگین

نظریه های روانشناسی فروید-طنز و شوخ طبعی

یه فرمانده آلمانی بود توی اردوگاه اسرای جنگی به اسم مولر که یه چشمش مصنوعی بود. یه وقتایی که زندونیا کفر مولر رو در میاوردن، برای اینکه به زندانی ها ثابت کنه که یه آلمانی اصیله به یه زندانی می گفت بهش بگه کدوم چشمش اصله و کدوم مصنوعی. اگه درست می گفت اونو می بخشید ولی اگه زندانی اشتباه می کرد تیر بارونش می کرد. یه روز یه زندونی بود به اسم ژاکوب، اونو آوردنش برای بازی. ژاکوب یه نگاهی به فرمانده مولر انداخت و گفت: چشم چپ شما مصنوعیه.

فرمانده گفت از کجا فهمیدی؟ ژاکوب گفت: ببینید جناب فرمانده چون تنها از چشم چپتون با مهربونی به من نگاه می کنید.

در این لطیفه میتوان روشهای لطیفه سازی و آرایش پرخاشگری واپس رانده شده سابو در ضد آلمانی ها را دید:

ژاکوب (به زبان فارسی یعقوب)، نیای قوم بنی اسرائیل یا همان یهودیان می باشد در اینجا سابو به جای گفتن فردی یهودی که حساسیت آلمان ها را بر می انگیزد از ژاکوب استفاده می کند و این همان ترفند جابه جایی می باشد.

و دیگر ترفند یعنی تراکم را آنجا استفاده می کند که ژاکوب منظورش تمامی یهودیان و فرمانده مولر منظورش تمام آلمانی های زورگو می باشد.

از این گونه طنزها مثالهای بسیاری در صنعت سینما وجود دارد و سینماگران، برای به تصویر کشیدن مشکلات اجتماعی از آنها استفاده می کنند. از جمله طنز هایی که در سینمای ایران میتوان به سریال های شب های برره، قهوه تلخ، مسافران و… اشاره کرد.

با گوشی اسکن کنید
"یک ستاره""دو ستاره""سه ستاره""چهار ستاره""پنج ستاره!"

اولین امتیاز را شما بدهید
Loading...

نویسندگان:

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz