شوخ طبعی در محیط کار - بهینگی

شوخ طبعی در محیط کار

138
0
اشتراک گذاری :

شوخ طبعی در محیط کار

کار عموما محیط جدی شناخته می شود و تفریح و سرگرمی با آن در تناقض دیده می شود. اما در سالهای اخیر، توجه زیادی نسبت به منافع مثبت افزایش شوخ طبعی در محیط کار بوجود امده است. محققین زیادی معتقدند که محیط کار مفرح و توام با سرگرمی که در آن شوخ طبعی تشویق می شود، می تواند منجر به نیروی انسانی شادتر، سالم تر، کم استرس تر، و بهره ورتر شود. چنین محیط کاری موجب ارتباطات بهتر اجتماعی بین کارکنان و مدیران میشود. همچنین می تواند تفکر خلاقانه و حل مساله را رشد دهد.

هرچند ارتباط بین شادکامی و بهره وری همچنان مورد بحث است، اما این گروه از محققان فرض می کنند، ارتباطات شوخ طبعانه نتایجی مانند ارتقای سازگاری، کارتیمی و خلاقیت به همراه دارد. این نتایج نه فقط باعث بهتر شدن محیط کاری، بلکه در بهره وری بیشتر و سودآوری بالاتر سازمان نیز خود را نشان میدهد.
علاوه بر محققین، مدیران نیز نسبت به ارتقای شوخ طبعی در محیط کار علاقه نشان می دهند. در سطح فردی، شوخ طبعی ابزاری برای خودکنترلی در مواجهه با فشارها و استرسهای کاری و ارتباطات بهتر با سایرین است. در سطح سازمانی نیز، حس کنترل بر کارکنان با استفاده از شوخ طبعی، می تواند موجب افزایش انگیزش، بهره وری و کارایی ایشان شود.

شوخ طبعی در محیط کار

شغل جدید: مشاوران شوخ طبعی

در دو دهه اخیر، شاخه جدیدی از مشاوران کسب و کار ایجاد شده است که متخصص توسعه شوخ طبعی در محیط کار هستند. این متخصصین علاوه بر تولید محتوا در نشریات، خبرنامه ها، وبسایت‌ها، کتابها و فایل های صوتی تصویری، نسبت به کاربردی نمودن این موضوعات در سازمانها نیز اقدام می کنند. مشاوران شوخ طبعی از طریق برگزاری کارگاه ها و سمینارهای آموزشی، به کارکنان آموزش می دهند چگونه می توانند در محل کار شوخ طبع باشند. در کنار توصیه های لازم در خصوص انواع نامناسب و تهاجمی شوخ طبعی، به کارکنان پیشنهاد می شود تا در فعالیتهایی مانند:

– بیان داستان های خنده دار در اوقات استراحت
– گردآوری مجموعه ی جوک ها و کاریکاتورهای خنده دار جهت مشاهده در مواقع استرس و فشار
– ارسال تصاویر بچه های بامزه در کارتابل ها و تابلوهای اعلانات!
مشارکت کنند.

آیا شوخ طبعی برنامه ریزی شده است؟

از دیدگاه مشاوران شوخ طبعی، مهارت شوخ طبعی ابزاری منطقی و منفعت گرایانه است. به عبارت دیگر، آنها شوخ طبعی را فعالیتی برنامه ریزی شده می دانند که در راستای موفقیت فردی و سازمانی بایستی کنترل و مدیریت شود. در حالیکه شوخ طبعی رفتاری اجتماعی و متشکل از عناصر احساسی و ناخودآگاه است و اغلب کنترل و مدیریت آن دشوار است. علاوه بر این، نوع شوخ طبعی توصیه شده توسط این مشاورین، انتقادی نسبت به وضعیت سازمان نداشته و به دنبال ارتقای بیشتر سیستم است تا اینکه بخواهد آن را به چالش بکشد یا تغییر دهد. به نظر می رسد تحقیقات درباره این نوع شوخ طبعی های برنامه ریزی نشده و ناخودآگاه جای کار زیادی داشته باشد، که تاکنون به ندرت انجام شده است.
در ادامه به برخی تحقیقات در خصوص کارکردهای اجتماعی شوخ طبعی در محیط کار پرداخته می شود.

شوخ طبعی در محیط کار

کارکردهای اجتماعی شوخ طبعی در محیط کار

شوخ طبعی کارکردهای اجتماعی مهمی در ارتباطات بین فردی عرضه می کند. پیش از این گفته شد که شوخ طبعی شکلی از تفریح و سرگرمی است که کمک می کند تا فرد فشارها و تنشها را کاهش داده و بیشتر لذت ببرد. علاوه بر این، شوخ طبعی کارکردهای دیگری نیز دارد.
شوخ طبعی نوعی ارتباط است تا از طریق آن انواع مشخصی از اطلاعات منتقل شود که بیان آنها به صورت جدی دشوار است. مشخصا، برخی اوقات از شوخ طبعی برای انتقال پیامهای همراه با ریسک اجتماعی استفاده می شود. با استفاده از شوخ طبعی، پیام مورد نظر به شکلی دوپهلو و مبهم بیان می شود تا درصورتی که پیام به خوبی دریافت نشود، آبروی گوینده و شنونده حفظ شود. شرایط کاری نیز اغلب با ابهام و عدم قطعیت همراه است، لذا استفاده مکرر از این کارکرد شوخ طبعی در محیط کار دیده می شود.

به عنوان نمونه، کارمندی که با تصمیم سرپرست خود موافق نیست، به جای اینکه مستقیما با وی مخالفت کند، با استفاده از نظری شوخ طبعانه فضا را امتحان می کند. درصورت موضع گیری سرپرست، کارمند می تواند با جمله معروف ” فقط یک شوخی بود”، انتقاد خود را فیصله دهد. این گونه نظرات شوخ طبعانه اگرچه می تواند کاملا خنده دار باشد، اما کارکرد ارتباطی بسیار جدی را دنبال می کند. این نوع شوخ طبعی در ارتباطات اجتماعی بسیار رایج است و در تعاملات افراد در محیط کار همانند سایر محیط های اجتماعی به وفور دیده می شود.

پارادوکس شوخ طبعی!

بسیاری از تحقیقات درباره شوخ طبعی در محیط کار، پارادوکس شوخ طبعی را نیز آشکار کرده است. تناقض به این معنا که از یک سو به نظر می رسد شوخ طبعی می تواند تعلق کارکنان را افزایش داده و ارتباطات آنها را تسهیل نماید و از سوی دیگر، می تواند به طرق مخرب موجب شود که اختلافات بین افراد آشکارشده، تفرقه و جدایی بین افراد ایجاد نماید.
به عنوان نمونه می توان به تحقیق (۱) اشاره کرد که بر محتوای نوارهای ضبط شده جلسات تیمهای کاری مختلط در دوشرکت بزرگ انجام شد. محققین بین دو نوع شوخی طبعی تفکیک قائل شده اند:

– شوخ طبعی هایی که انسجام و قدرت ارتباطات فعلی را تقویت می کند: شوخ طبعی های تقویت کننده(reinforcing humor).
شوخ طبعی تقویت کننده شامل حکایات، ضرب المثلها، لطیفه ها و شوخی های سرگرم کننده ای است که در خدمت حفظ و تقویت ارتباطات همکارانه و دوستانه هستند.
– شوخ طبعی هایی که موجب تضیعف ارتباطات جاری می شوند : شوخ طبعی های تضعیف کننده(subversive humor).
شوخ طبعی تضعیف کننده اغلب شامل سخنان کنایه امیز یا طعنه دار، توهین یا آزارهای فکاهی و تقلید رفتار دیگران بود.

شوخ طبعی در محیط کار
شوخ طبعی تضعیف کننده

مطابق نتایج این تحقیق، ۴۰ درصد شوخ طبعی ها در جلسات این دو شرکت بزرگ از نوع تضعیف کننده هستند. جالب تر اینکه، فراوانی این نوع شوخ طبعی در محیط کار حدودا ده برابر بیشتر از زمانی است که همین افراد در محیط های غیرکاری و گروه های دوستانه دور هم جمع می شدند. به نظر می رسد شوخ طبعی های تضعیف کننده ناشی از تفاوت های قدرت و همچنین فشار بیشتر در محیط کار باشد.

تحلیل بیشتر نشان داده که تقریبا نیمی از شوخ طبعی های مخرب بسوی افراد مشخصی در جلسه هدفگیری شده است و اغلب با هدف تخریب قدرت یا جایگاه انها صورت می گرفت. بخش قابل توجه دیگر از شوخ طبعی های مخرب نیز کل گروه و یا کل سازمان را هدفگیری می کرد تا ارزشها، نگرشها یا اهداف سازمانی را تضعیف کرده یا به چالش بکشد. نهایتا بخش کوچکی از شوخ طبعی های تضعیف کننده مربوط به جامعه بود، که به انتقاد از تفکر جوامع کسب و کار یا ارزشهای قانونی و اجتماعی جامعه می پرداخت.

برمبنای این تحقیق، شوخی های تضعیف کننده در جلسات کاری یک مکانیسم مقبول اجتماعی برای کارمندان است تا بالا دستی خود را به چالش کشیده یا انتقاد کنند، با دیگران مخالفت کرده و یا تصمیمات گروه را مورد سوال قرار دهند. برای مدیران و رهبران نیز روش پذیرفته شده ای است تا در خصوص رفتارهای ناموافق، ناسازگار و غیرمشارکتی نظر داده و عموما شرکت کنندگان در جلسه را کنترل کنند.

شوخ طبعی در محیط کار

جمع بندی:

خلاصه اینکه، شوخ طبعی ممکن است راهی برای کاهش فشار، تفریح و سرگرمی و افزایش روحیه در محل کار باشد. علاوه بر این کارکردهای اجتماعی جدی تری نیز دارد. شوخ طبعی می تواند روشی برای افزایش چسبندگی، تسهیل ارتباطات، کاهش فشارهای بین فردی باشد. همچنین می تواند ابزاری برای ابراز مخالفت، تایید یا عدم تایید برخی هنجارها، محدود کردن برخی افراد و پررنگ نمودن اختلافات بین اعضای گروه باشد.

با درنظرگرفتن ماهیت کنترل ناپذیری، تخریب کننده و متناقض نمای شوخ طبعی، بایستی به صورت پدیده ای پیچیده در محیط کار تحلیل شود. نباید به سادگی فرض شود که افزایش سطح شوخ طبعی و سرگرمی در محیط کار منجر به تغییرات مطلوب و افزایش بهره وری در سازمان می شود. شوخ طبعی می تواند منجر به کارکردها و نتایج پویای دیگری در سازمان نیز شود. از آنجا که شوخ طبعی در حال حاضر نیز در سازمان وجود دارد، لذا وظیفه مدیران افزایش سطح خنده و سرگرمی در محیط کار نیست، بلکه بایستی معنا و وضعیت فعلی آن در سازمان شناسایی شده و در مسیر افزایش بهره وری جهت دهی شود.

مرجع اصلی: The Psychology of Humor: An Integrative Approach, Rod A Martin

۱- Holmes, J., & Marra, M. (2002). Over the edge? Subversive humor between colleagues and friends. Humor: International Journal of Humor Research, 15(1), 65–۸۷٫

با گوشی اسکن کنید
"یک ستاره""دو ستاره""سه ستاره""چهار ستاره""پنج ستاره!"

اولین امتیاز را شما بدهید
Loading...

نویسندگان:
ترتیب پیشنهادی بهینگی برای :

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz