مقایسه سبک های تفکر دانش آموزان بینا و نابینا - بهینگی

مقایسه سبک های تفکر دانش آموزان بینا و نابینا

65
0
اشتراک گذاری :
مقایسه سبک های تفکر دانش آموزان بینا و نابینا

ادراکات فردی افراد بینا و نابینا

بدون بینایی، ادراک و تفکر از خود و از افراد پیرامـون بـسیار متفـاوت خواهـد بـود. ایـن ادراک متفاوت ممکن است در افراد مبتلا به اختلال بینایی که یک دهم درصد کودکان اسـتثنایی را شـامل می شوند، سبب بروز مشکلات عاطفی و اجتماعی شود. کودکی که نابینای مادرزاد است، به روش خودش از جهان تجربه حاصل مـی کنـد و ایـن تجربـه بـا تجربـه بیشتر کودکان تفاوت دارد. او نیز باید از عهده مشکلات خاص خود برآید. بنابراین شخصیت او از این تفاوتها متاثر می شود. به علت نقصی که فرد نابینا دارد احتمالا تحت فشار عصبی قـرار گرفتـه و احساس عدم امنیت و ناکامی را در خود پرورش می دهد.

سبک های تفکر از جمله متغیرهای مربوط به تفاوت های فردی است که می تواند تحت توانمندی تأثیرهای دیـداری قرار گیرد. افراد از طریق تجارب شان یاد می گیرند و روشهای زیادی نیز وجود دارنـد کـه از طریق آنها واقعیتهای یاد گرفته شده شرح داده مـی شـود و نیـز روشهـای زیـادی بـرای درک و تفکر درباره آنچه وجود دارد. برای مثال بعضی از افراد واقعیتها را از راه نقاشـی کـردن بهتـر یـاد می گیرند در صورتی که افراد دیگر از طریق جستجو کردن سازه ها، الگوها یا خلاصه کـردن و بـه کار بردن آنها یاد می گیرند. این بدین معناست که افراد ممکن است از روشهـای مختلفـی بـرای یادگیری استفاده کنند که سبک تفکر نامیده می شود.مقایسه سبک های تفکر دانش آموزان بینا و نابینا

سبک های تفکر

سبکهای تفکر یکی از متغیرهای مهمی است که در سالهای اخیر توجه بسیاری از دانشمندان و روانشناسان تربیتـی را بـه خود جلب کرده است. اصطلاح «سبک» به عنوان شیوه ترجیحی فـرد بـرای فکر کردن و انجام دادن کاری ازجمله متغیرهای فردی است.

تحقیقات در زمینـه سـبکهـا، منجر به گسترش الگوهای متعددی از جمله سبکهای شناختی، سبکهای یادگیری، سبکهـای آموزشی و سبکهای تفکر شده است. اگرچه این سبکها از نظر معنایی متفاوت هستند اما در یک چیز مهم با هم مشترک هستند و آن توانایی افراد است. در توانایی، ایـن سؤال مطرح است «آیا یک فرد توان انجام یک کار را دارد؟» در حالی که در سبکها ایـن سـؤال مطرح است «فرد چگونه یک کار را انجام می دهد؟»

استرنبرگ یکـی از آخـرین نظریه ها (نظریه خود مدیریتی ذهنی) را در زمینه سبکها مطرح کرد. این نظریه از همان ابتـدا بـه سرعت مورد توجه و استقبال بـسیاری از محققـان و روانشناسـان تربیتـی قـرار گرفـت.

سیزده سبک تفکر بر اساس نظریه خود مدیریتی ذهنی به شرح زیر است.مقایسه سبک های تفکر دانش آموزان بینا و نابینا

الف) کارکردها: قانون گذاری، اجرایی و قضایی

ب) شکل: تک سالاری، سلسله مراتبی، گروه سالاری و هرج و مرج سالاری

ج) سطح: جزئی و کلی

د) دامنه: درونی و بیرونی

ه) گرایش: آزاد منشی و محافظه کاری

بیشتر بخوانید:  سبک تفکر متفاوت دانش آموزان : احترام به تنوع

روشـن اسـت کـه آگـاه نبـودن نـسبت بـه ویژگـیهـای شخصیتی این دانش آموزان که از محرومیتهای ویژه ای برخوردارند، مانع شکوفایی توانمندیها و استعدادهای آنها خواهد شد و این می تواند زمینه را برای ابتلا بـه اخـتلالهـای جـسمی و روانـی از جمله افسردگی، اضطراب، پرخاشگری و کناره گیری آماده کند.

برای درک بهتر تفاوت سبک های تفکر افراد بینا و نابینا، به مطالعه موردی پژوهشی که توسط محمد نریمانی، اسماعیل سلیمانی و عباس ابوالقاسمی در سال ۸۸ صورت گرفته، استفاده شده است.

اصل مقاله را می توانید از اینجا دانلود کنید.

فرضیه پژوهش

با توجه به هدف اصلی پژوهش که بررسی سبکهای تفکر درونی و بیرونی در دانـش آمـوزان نابینا و بینا بوده، پژوهش حاضر در پی پاسخ به این سوال بود آیا میـان سـبک هـای تفکـر درونـی – بیرونـی دانش آموزان نابینا و بینا تفاوتی وجود دارد؟

جامعه آماری پژوهش

جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان نابینا و عادی پسر و دختر در دامنه سنی ۱۲-۱۸ ساله بود که در سال تحصیلی ۸۸-۷۸ مشغول به تحصیل در مدارس راهنمایی و دبیرستان شهر اردبیل بودند. تعداد ۶۰ نفر (۳۰ پسر و ۳۰ دختر) از بین دانش آموزان نابینا به عنوان گروه مورد مطالعه با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده و ۶۰ نفر (۳۰ پسر و ۳۰ دختر) نیز از بین دانش آموزان عادی به عنوان گروه قابل مقایسه از طریق همتاسازی از لحاظ ویژگی هایی نظیر سن، جنس، سطح تحصیلات، رشته تحصیلی، تحصیلات والدین و محل سکونت با دانش آموزان نابینا جور شدند.

مقایسه سبک های تفکر دانش آموزان بینا و نابیناابزار پژوهش

برای اندازه گیری سبک تفکر در پژوهش حاضر از زیرمقیاس های سبک تفکر درونی و بیرونی فرم کوتاه پرسشنامه سبک های تفکر استرنبرگ-واگنر (۱۹۹۲) استفاده شده است. این پرسشنامه شامل ۶۵ سوال است و از ۱۳ خرده آزمون تشکیل شده است. هر خرده آزمون شامل ۵ سوال است که سبک تفکر را اندازه گیری می کند و نمره گذاری آن بصورت مقیاس ۷ درجه ای می باشد.

نتایج

نتایج پژوهش حاضر نشان می دهد کـه بـین سـبک تفکـر دانـش آمـوزان نابینـا و بینـا تفـاوت آمـاری معنی داری وجود دارد. بدین معنی که دانش آموزان نابینا بیشتر دارای سـبک تفکـر درونـی هـستند در حالیکه دانش آموزان بینا بیشتر از سبک تفکر بیرونی برخوردارند. نتایج حاکی از آن است دانش آموزان نابینا در مقایسه با دانش آموزان بینا منبع کنتـرل بیرونی تری دارند. همچنین نتایج نشان می دهد که بـین سـبکهـای تفکـر درونـی بـا افـسردگی و اضطراب رابطه تنگاتنگی وجود دارد.

بیشتر بخوانید:  تصویر سازی ذهنی در کودکان نابینا و ناشنوا : تاثیر الگوهای صوتی بزرگسالان

مقایسه سبک های تفکر دانش آموزان بینا و نابینادر تبیین یافته های پژوهش حاضر میتوان گفت، دانش آموزان نابینـا بـه دلیـل محرومیـت حسی که دارند نسبت به افراد بینا کمتر با اطرفیان خود ارتباط برقرارمی کنند و از آنجا که از مهارت های اجتماعی کمتری برخوردارند و کمتر خود را نشان می دهند (خود ابرازی)، به تدریج به حالت درونگرایی، افسردگی و اضطراب سوق پیدا می کنند؛ که این وضعیت به نوبه خود می تواند باعث ایجاد سبک تفکر درونی گردد. در حالیکه دانش آموزان بینا به دلیل ارتباط فراوانی که با همسالان و خانواده خود دارند – توانایی بیشتر در مهارت های اجتماعی نسبت به نابینایان- رفته رفته بیشتر به برون گرایی تمایل پیدا کرده و سبک تفکر بیرونی را در خود پرورش می دهند.

محدودیت های پژوهش

پژوهش حاضر با محدودیت هایی مواجه بود از جمله:

به دلیل اینکه پرسشنامه ها در هر دو گروه دانش آموزان نابینا و بینا به صورت انفرادی اجرا گردید، حـضور محقـق و سـایر عوامل می توانست از صداقت پاسخگویی آزمـودنیهـا تاحـدودی بکاهـد.

همچنـین روش اجـرای پرسشنامه به صورت شنیداری می تواند موجب پردازش ضیف تر اطلاعات در دانش آموزان بینـا در مقایسه با دانش آموزان نابینا باشد چرا که دانش آموزان نابینا به دلیل محرومیـت دیـداری از توانـایی بالاتری در استفاده از مهارتهای شنیداری برخوردارند.

پیشنهادات

جهت رفع محدودیت دوم پیشنهاد می گـردد در پژوهشهای آتی سوالات در قالب خط بریل به دانش آموزان نابینا و به شکل معمول (پرسشنامه) به دانش آموزان بینا ارائه شود. این وضعیت می تواند شرایط عادی و آسان تری را برای هر دو گروه فراهم نماید.

براساس نتایج مطالعه حاضر پیشنهاد می گردد متخصصان امر تعلیم و تربیت بـویژه در حوزه آموزش و پرورش کودکان استثنایی برای دانش آموزان نابینا با استفاده از راهبردها و مدل های مناسب آموزشی سبک های تفکر، برنامه های مناسبی را طراحی و اجرا کنند.

با گوشی اسکن کنید
"یک ستاره""دو ستاره""سه ستاره""چهار ستاره""پنج ستاره!"

اولین امتیاز را شما بدهید
Loading...

نویسندگان:
ترتیب پیشنهادی بهینگی برای :

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz