توانایی و امانت ( تخصص و تعهد ) : دو صفت لازم نیروی انسانی در قرآن کریم - بهینگی

توانایی و امانت ( تخصص و تعهد ) : دو صفت لازم نیروی انسانی در قرآن کریم

اشتراک گذاری :
توانایی و امانت ( تخصص و تعهد ) : دو صفت لازم نیروی انسانی در قرآن کریم

بهینگی به مناسبت شبهای قدر سال ۱۳۹۶ برخی مطالب برگزیده از آیات قرانی را در این سه شب تقدیم می کند. این مطالب از کتاب ارجمند ۳۶۵ روز در صحبت قرآن نوشته استاد حسین محی الدین الهی قمشه ای انتخاب شده است. موضوع این مطالب تخصص و تعهد با توجه به آیه ۲۶ سوره ی قصص می باشد. در مدیریت اسلامی، این دو صفت تخصص و تعهد به عنوان صفات لازمه مدیریت شناخته می شود.

دو صفت لازم برای استخدام نیروی انسانی در قرآن

قالَتْ إِحْداهُما یا أَبَتِ اسْتَأْجِرْهُ إِنَّ خَیْرَ مَنِ اسْتَأْجَرْتَ الْقَوِیُّ الْأَمِینُ ( آیه ۲۶ سوره قصص)

یکی از آن دو دختر گفت : ای پدرف، او را استخدام کن، همانا بهترین کسی را که می توان برای خدمتی انتخاب نمود آن است که به وصف قدرت و امانت آراسته باشد.

اینجا صحنه ای کوتاه از نمایشنامه ی بلند موسی را مشاهده می کنیم. دختر شعیب از پدر می خواهد که موسی را به خدمت بگیرد. برای ترغیب پدر به استخدام، موسی را به دو صفت ممتاز می ستاید. سخن دختر این است که هر فرد را برای کاری برگزیده و استخدام می شود باید حداقل ۲ صفت بارز داشته باشد : توانایی و امانت.

توانایی و امانت ( تخصص و تعهد ) : دو صفت لازم نیروی انسانی در قرآن کریم

داستان این آیات

موسی به دختران شعیب در آب دادن به گوسفندان کمک کرد و حضرت شعیب او را به منزل خود دعوت نمود تا پاداش زحمات او را بپردازد. این آیه می‌فرماید: دختری که از جانب پدر مأمور شد موسی را به خانه دعوت کند و راهنمای او در رسیدن به منزل باشد، به پدرش پیشنهاد داد که او را برای چوپانی استخدام کند تا دختران مجبور نباشند هر روز گوسفندان را به بیابان ببرند.
او برای این پیشنهاد خود به دو ویژگی موسی اشاره کرد: یکی قدرت بدنی و دیگری امانت داری او. زور بازوی موسی هنگامی مشخص شد که او به تنهایی دلوهای سنگین آب را از چاه کشید و به همه گوسفندان آب داد. اما پاکی و درستکاری موسی زمانی بروز کرد که در مسیر آمدن به خانه حضرت شعیب، به جای آنکه دختر جلوتر برود تا موسی را راهنمایی کند، موسی خواست که خودش جلوتر برود و هر جا لازم بود دختر از پشت سر او را راهنمایی کند تا مبادا چشم های او به قامت آن زن جوان بیفتد.

توانایی و امانت : تخصص و تعهد

توانایی بر انجام کار شامل علم و مهارت می شود. امانت داشتن مسئولیت اخلاقی و راستی و درستی که گاهی از آن به کلمه ی تعهد تعبیر می شود. به زبان امروز، تعهد و تخصص باید با هم باشد و اگر در هریک نقصانی پدید آید، به زیان استخدام کننده خواهد بود.

تعهد مهمتر است یا تخصص؟

بعضی چنین تصور کرده اند که صفت امانت و تعهد اهمیت بیشتری از علم و تخصص دارد و اگر بخواهند بین مهارت و تخصص در مقابل امانت و تعهد یکی را انتخاب کنند، بهتر آن است که امانت اختیار شود. در حالیکه امکان رسیدن زیان از آدم نادان ولی متعهد بیش از زیان دانایی است که ممکن است تعهدی نداشته باشد.

دشمنِ دانا که غمِ جان بوَد

بهتر از آن دوست که نادان بوَد  ( نظامی، مخزن الاسرار)

 

مهرِ ابله مهرِ خرس آمد یقین

کینِ او مهر است و مهرِ اوست کین (مثنوی معنوی)

و بدیهی است که بین این دو صفت باید جمع کرد و نظام جامعه را به دست افراد متخصص و متعهد سپرد.

نمونه های دیگر از این دو صفت در قرآن

این دو صفت قوی و امین در آیه ی ۳۹ سوره ی نمل نیز آمده است.

قالَ عِفْریتٌ مِنَ الْجِنِّ أَنَا آتیکَ بِهِ قَبْلَ أَنْ تَقُومَ مِنْ مَقامِکَ وَ إِنِّی عَلَیْهِ لَقَوِیٌّ أَمینٌ  ( آیه ۳۹، سوره ی نمل)
همچنین در سوره ی یوسف آنجا که حضرت یوسف خود را برای مقام خزانه داری و یا به اصطلاح امروز وزارت دارایی معرفی می کند. همین دو صفت را با دو لغت دیگر نشان دهنده شایستگی خود دانسته است. می فرماید : ” مرا بر خزائن زمین بگمار زیرا من مردی دانا و امین و حافظم”. یعنی هم از این علم آگاهم و هم به سبب امانت، مال جامعه را از دستبرد خود و دیگران محفوظ میدارم.

دانایی مقدمه توانایی

این دو صفت “دانا و امین” یا “قوی و امین” اولی از مقوله ی دانایی است که موجب توانایی است و به تعبیر توانا و استوار فردوسی:

توانا بود هر که دانا بود    به دانش دل پیر برنا بود

شایسته سالاری در جهان مدرن

امروز در جهان متمدن اصل بر شایسته سالاری است. مهمترین شیوه ی رسیدن به آن عرضه کردن فرصت مساوی برای تمام افراد واجد صلاحیت است. سپس گروهی پاک و بی غرض را بگمارند تا بهترین را در میان داوطلبان انتخاب کنند.

توانایی و امانت ( تخصص و تعهد ) : دو صفت لازم نیروی انسانی در قرآن کریم

با گوشی اسکن کنید
1 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 5

میانگین امتیاز 5٫00 از 5 با 1 رای
Loading...

نویسندگان:

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz