پرورش تفکر در کودکان - بهینگی

پرورش تفکر در کودکان

170
0
اشتراک گذاری :
پرورش تفکر در کودکان

رشد فکری در کودکی و تاثیر آن در بزرگسالی

مشکلاتی که افراد در جوامع برای خود و دیگران بوجود می آورند یا از وجود آنها رنج و آسیب می بینند از قبیل داشتن افکار خرافاتی، فریب خوردن سریع ملت ها، تابع شدید احساسات بودن، سوء و ضعف تدبیر و مدیریت در امور، ضعف در استدلال و قضاوت و … ناشی از عدم توجه به پرورش تفکر و تعقل در دوران کودکی، خردسالی و مراحل مختلف رشد انسان است.

لیپمن استاد فلسفه که او را مؤسس فلسفه برای کودکان معرفی می کنند، با مشکل فقدان یا نقصان قدرت استدلال، قضاوت و داوری نزد دانشجویان خود روبرو شد و از سال ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۰ به مطالعات فراوانی در تحلیل این مشکل و رفع آن پرداخت. از نظر وی عامل و ریشه این وضعیت را در دوره کودکی و سنین ۱۱ تا ۱۲ سالگی باید جستجو کرد. دانشجویان امروزی در دوران کودکی از حیث توانایی تفکر انتقادی و خلاق پرورش نیافته اند، به همین دلیل باید سنتهای آموزشی دوره کودکی را متحول ساخته و سبک مبتنی بر حافظه را به سبکی مبتنی برتفکر و پژوهش مبدل کرد و در مدارس باید به کودکان قدرت مفهوم سازی، استدلال، نقد و داوری را آموخت.

ارتقاء سطح تفکر در کودکان

کودکان ذاتا موجوداتی متفکر، خلاق و کاوشگر هستند که باید استعدادهای بالقوه ی آنها به خوبی پرورش داده شود و برای رسیدن به این هدف، یکی از راه ها ارتقاء سطح تفکر در کودکان است. از این رو انتقال مطالب و معلومات و حفظ آنها در ذهن دانش آموزان کافی نیست  بلکه آنها باید یاد بگیرند به خوبی گوش دهند، فکر کنند، مباحث را پژوهش و تحلیل نمایند، به راحتی استدلال کرده و در قضاوت هایشان به ملاک ها و معیار های درست توجه کنند. در این فرایند کودکان یاد می گیرند که به افکار دیگران احترام گذاشته و آنها را خوب سنجیده و مورد نقد و بررسی قرار دهند و سپس بدون تقلید از دیگران بهترین ها را انتخاب کنند.

اگر پرورش فکری کودک در زمان کودکی صورت گیرد، جوامع کمتر دچار مشکلات ناشی از کوتاه فکری، ضعف و سوء تعبیر خواهند شد.  آنچه در رشد فکری و عقلی کودکان مؤثر است خارج از حد و شمارش است، تفاوت های فردی و خواسته های متفاوت، عوامل ژنتیکی، محیط و هزاران هزار عامل دیگر، پرورش فکری کودکان را از هم متمایز می کند، ولی با وجود همه ی اینها دانشمندان و روانشناسان در تأثیر برخی عوامل بر پرورش قدرت تفکر در کودک اتفاق نظر دارند.

بیشتر بخوانید:  بهره هوشی در کودکان : کودک من چه نشانه هایی از هوش و رشد عقلی را نشان می دهد؟

بازی

کودک برای شناخت جهان خود و دنیای اطرافش نیازمند بازی است. بازی با همسالان، با والدین و اطرافیان، اسباب بازی، طبیعت و حیوانات، که هر کدام در جای خودشان مهم هستند و تفکر و تعقل کودکان را شکل می دهند. بدون شک این بازی ها هرچه طبیعی تر و با انتخاب خود کودک باشد، تاثیر بهتری خواهد داشت.

بازی را باید سازنده تفکر انسان در بزرگسالی تلقی کرد. در بازی، کودکان استقلال نظر دارند و مشکلات خویش را حل می کنند.  بازی موثرترین و پر معناترین راه یادگیری است، هنگام بازی، کودکان فکر می کنند، برنامه ریزی می کنند، راه های تازه ای می یابند، تجربه می کنند و پرورش فکری، عاطفی، جسمی و اجتماعی می یابند. برای کودکان اسباب بازی هایی بخرید که خودشان بتوانند آنها را به یکدیگر متصل کنند و با آنها مدل های مختلف خلق کنند.

پرورش تفکر در کودکان

صحبت کردن و گفتگو

زبان طبیعی ترین راه برای جلب توجه و برقراری ارتباط با کودک است. حرف زدن با کودکان حتی قبل از تولد نوزاد  با کلمات خوب، محبت آمیز و ملایمت از عوامل موثر در رشد فکری کودکان است. وقتی در حال انجام کار خاصی هستید، مثلا به او لباس می پوشانید یا او را حمام می کنید، برایش بگویید که دارید چه کاری انجام می دهید.

زمانی که کودک شروع به حرف زدن نماید (حدود سه سالگی) و ارتباط با دیگران بیشتر نمود پیدا کرد، بهترین زمان برای  آموزش تفکر منطقی انتزاعی است. تفکر انتزاعی در کودکان از دوران کودکستان با بازی های نمادین آغاز می شود. آنها اشیاء ساده ای را به عنوان ماشین، تلفن، آمبولانس، فرمان و … استفاده می کنند و به صورت خیالی خود را جای بزرگسالان می گذارند و اعمال آنها را تکرار می کنند.

برای تقویت مهارت تفکر در کودکان از آنها تقاضا کنید تا جملات نا تمام، داستان های نا کامل، تصاویر و نقاشی های نیمه تمام و حتی اشیاء ناقص را کامل کنند. در مورد کاربرد های مختلف یک وسیله خاص از او سؤال کنید، کاربرد ابزار ها و وسایل مختلفی را که در خانه دارید برای کودک شرح دهید و از او بپرسید به نظر تو این وسیله چه کاربرد های دیگری می تواند داشته باشد.

بیشتر بخوانید:  تقویت خلاقیت کودکان با آموزش روش های نقاشی

پرورش تفکر در کودکان

قصه گویی

تعریف قصه های ملموس و مرتبط با زندگی انسان ها بالاخص کودکان و خواندن کتاب های قصه و … در رشد فکری کودکان موثرند. کودکان می توانند خودشان را در قصه ها و کتاب ها سهیم کنند و حتی صحنه هایی که در قصه ها وجود ندارند، تصور کنند، یا پایان دیگری برای قصه ها فرض کرده، خود را قهرمان داستان در نظر بگیرند که این امر موجب  رشد تفکر انتزاعی در کودکان می شود.

می توانید از داستانی کمک بگیرید که یک مشکل اجتماعی را مطرح کرده است. ضمن خواندن داستان در جاهای مناسب مکث کنید و سوالهایی شبیه به سوالهای زیر بپرسید. به این ترتیب به فرزندانتان کمک می کنید تا پیدا کردن راه حلهای گوناگون را تمرین کند. برای مثال:

  • چی شده؟ مشکل چیه؟
  • فکر می کنی (شخصیت اول) با این مشکل چه احساسی پیدا کرد؟
  • برای اینکه مشکل حل شود، چه کار باید کرد؟

نمایش عروسکی

استفاده از عروسک در بازیها چند فایده دارد؛ اول اینکه نقش بازی را ساده تر می کند و بعد به کودکان مقاوم کمک می کند تا راه حلهای بیشتری را پیشنهاد کنند  و به کودکان خجالتی این امکان را می دهد به جای عروسک حرق بزنند.

رفتار

رفتار درست با کودکان و عدم تناقض در رفتار و درست عمل کردن والدین از عوامل موثر در پرورش فکری کودک است. البته تشخیص رفتار درست کار چندان دشواری نیست  زیرا هر فرد بر اساس فطرت خویش، متوجه می شود که کدام رفتار درست و کدام نادرست است.

گذشته ی کودک، عوامل موروثی، محیط و شرایط موجود خانواده، فرهنگ، نژاد، زبان، تغذیه و …  عوامل متعدد دیگری هستند که می توانند در رشد و پرورش فکری کودکان نقش زیادی داشته باشند.

با گوشی اسکن کنید
1 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 5

میانگین امتیاز 5٫00 از 5 با 1 رای
Loading...

نویسندگان:
ترتیب پیشنهادی بهینگی برای :

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz