تفکر خلاق ، معجونی از انواع تفکرات برای غلبه بر محدودیت های ذهنی - بهینگی

تفکر خلاق ، معجونی از انواع تفکرات برای غلبه بر محدودیت های ذهنی

85
0
اشتراک گذاری :
تفکر خلاق ، معجونی از انواع تفکرات برای غلبه بر محدودیت های ذهنی

تفکر خلاق یا جانبی، تفکری است مولد که تازگی و تفاوت را به ایستایی و یکنواختی ترجیح می دهد و تفکری است که در آن سیال بودن، انعطاف پذیری، بسط و ابتکار اصالت دارد. این سبک فکری در مقابل تفکر منطقی و عقلایی قرار دارد و به جای تصورات عقلی، بیشتر از تصورات خیالی و وهمی استفاده می کند. تفکر خلاق تفکری است که با ذهن ناخودآگاه بیشتر در ارتباط است و فرد خلاق مهارت خاصی در حل مسئله و شکستن قالب های ذهنی دارد.

تفکر خلاق

تفکر خلاق معجونی است از تفکر واگرا، شهودی، دیداری، کل نگر، هیجانی، انتقادی، کیهانی، عینی، اجرایی و سیستمی. در زیر انواع تفکراتی که منتهی به تفکر خلاق می شود بیان می گردد.

تفکر واگرا

تفکر واگرا تفکری است در مقابل تفکر همگرا و دائم در تلاش است تا فرآیند تفکر، گسترده تر و بازتر گردد و هدف غایی آن رسیدن به موقعیت های تازه و جدید است. فردی که با چنین سبک فکری می اندیشد، هر قدر بیشتر به موضوعی فکر کند، آن موضوع گسترده تر می گردد. این سبک حاصل فعالیت های سمت راست مغز است و افراد خلاق مهارت بیشتری در این سبک دارند.

تفکر شهودی

تفکر شهودی در واقع برترین قابلیت نهفته ذهن است که فراسوی محدودیت های تفکر عقلایی یا منطقی است و به امکانات و قابلیت های ناشناخته و قدرت مغز ما منتهی می شود. در تفکر شهودی، ماهیت پدیده ها مستقیما شناخته و درک می شوند و مسیر پر پیچ و خم تفکر مفهومی طی نمی شود. در واقع تفکر شهودی به معنی ادراک شهودی در مقابل ادراک نظری است. به عبارت دیگر در تفکر شهودی درک ما از موضوعات و پدیده ها از طریق حس باطن است نه حس ظاهر.

تفکر خلاق ، معجونی از انواع تفکرات برای غلبه بر محدودیت های ذهنی

تفکر دیداری

تفکر دیداری متکی بر حافظه دیداری یا بصری است که موضوعات را به کمک تجسم تصاویر و اشکال آنها شناسایی، درک و توصیف می کند. تفکر دیداری وقتی اتفاق می افتد که شما در ذهنتان چیزی را تجسم کنید. در واقع در این سبک فکری، حرکت اولیه عقل از حافظه دیداری شروع می شود که از فعالیت های سمت راست مغز است و افراد خلاق مهارت خاصی در این سبک فکری دارند.

بیشتر بخوانید:  نیم کره ی راست و چپ: دیدگاه افراد در مورد نیم کره ی راست

تفکر کل نگر

این تفکر تلاشی است برای غلبه بر محدودیت های طبیعی دانش ارجاعی ما و این تنها با گذشتن از مرزهای تعیین شده و با استفاده از تفکر تغییر پذیر و آزادی گمانه زنی میسر است. تفکر کل نگر با توسعه ذهن، تمام نظریه های متفاوت را در یک فضای نامحدود تکمیل می کند تا جایی که به طور ناگهانی، به کمک روشنایی و تشعشع فکری به تفکری یکپارچه دست می یابیم که همه چیز را در بر می گیرد و هیچ چیز را حذف نمی کند.

تفکر هیجانی

تفکر هیجانی مبتنی بر پایه تجربیاتی چون احساسات، هیجانات، عواطف و … می باشد. این تفکر کارکردی تنظیمی دارد؛ طوری که حواس و درک تجربیات را تنظیم می کند و از آنجایی که احساسات، یک ویژگی  ذهنی است، تفکر هیجانی نسبی است و هرگز خالص و دقیق نمی شود و با پیش داوری ها، هنجارهای اجتماعی، ارزش های فرهنگی و … تغییر می کند.

تفکر انتقادی

تفکر انتقادی به معنای شکاکیت نیست، بلکه بیشتر به معنی تفکر بی طرفانه است. در واقع تفکر انتقادی برای فرد ممکن می سازد که حقیقت را در میان به هم ریحتگی حوادث و اطلاعات جستجو کند. هدف تفکر انتقادی پرورش افرادی است که دارای ذهنی معقول و خالی از غرض و متعهد و با دقت باشند.

تفکر عینی

تفکر عینی برخلاف تفکر انتزاعی با ذات ملموس دنیای واقعی سر و کار دارد و با مفاهیم و ایده های انتزاع شده از موجودات و پدیده های حقیقی رابطه ای ندارد. هر زمان که در صحبت هایمان به طور مستقیم به موضوعات دنیای حقیقی رجوع می کنیم، تفکر عینی را به کار می گیریم.

تفکر خلاق ، معجونی از انواع تفکرات برای غلبه بر محدودیت های ذهنیتفکر عملی یا اجرایی

تفکر عملی یا اجرایی در مقابل تفکر واکنشی و انتقادی هنگامی به جریان می افتد که چیزی پیش رو باشد تا نسبت به آن واکنش یا انتقادی به عمل آید. در واقع اگر چیزی پیش رو نباشد، تفکر فعال و جدی نیست. اما این تفکر نیازمند آغازگری، نقشه و طرح ریزی و عمل است و اینها از تفکر واکنشی به دست نمی آید. لذا نیاز به تفکری عمل گرا دارد که اغلب کارآفرینان مجهز به آن هستند.

بیشتر بخوانید:  رابطه سبک تفکر و کارآفرينی مديران با سلامت سازمانی کارکنان

تفکر سیستمی

تفکر سیستمی براساس نظریه سیستم ها بنا نهاده شده است. تئوری سیستم ها از دید رابطه متقابل و وابستگی متقابل پدیده ها به جهان نگاه می کند. در این چهارچوب، یک واحد منسجم که خصوصیاتش نمی تواند به بخش های کوچک تفکیک شود، سیستم نامیده می شود.

موانع تفکر خلاق

۱- تاکید بر مفروضات قبلی

اولین و یکی از مهمترین موانع موجود بر سر راه تفکر خلاق، گرایش به این طرز فکر است که روشی که همیشه کار با آن انجام می شده، تنها روشی است که میتوان آن کار را انجام داد.

۲- ترس از احمق به نظر رسیدن

بسیاری از ما به خاطر داریم که در مدرسه چگونه از پرسش بسیاری از سوالات خودداری می کردیم زیرا هیچ کس دیگر آن سوال را مطرح نمی کرد و ما تصور می کردیم که آنها پاسخ آنرا می دانند. بعدها و حتی چندین سال بعد فهمیدیم که همه به همین دلیل یعنی “ترس از تمسخر همکلاسی ها واقع شدن” از مطرح کردن بسیاری از سوالات خودداری می کردند. چنین گرایشی نقش ما را در اموری که بی خطر و مرسوم هستند، محدود می سازد و مانع از آن می شود که ما پیشنهادی غیر مرسوم را که یا دقیقا درست است و یا فکر درستی را در شخص دیگری بر می انگیزد، مطرح کنیم.

تفکر خلاق ، معجونی از انواع تفکرات برای غلبه بر محدودیت های ذهنی۳- ارزیابی فوری

بارها اتفاق افتاده که بسیاری از نظرت بدون اینکه کسی واقعا فرصت ارزیابی و امتحان به آنها داده باشد، راهی سطل آشغال شده است؛ صرفا به این خاطر که آن نظرات در ابتدا غیرعملی، غیر ممکن یا احمقانه به نظر می رسیده اند.

۴- اعتقاد به وجود یک راه درست

چهارمین مانع بر سر راه تفکر خلاق این عقیده مشترک در میان مردم است که برای حل هر مساله «تنها یک پاسخ درست» وجود دارد. چنین طرز فکری افراد را بلافاصله به سمت یک حالت تفکر تحلیلی و جستجو برای یک پاسخ بدیهی و منطقی سوق می دهد. این طرز فکر در زمانی که واقعا بیش از یک پاسخ وجود نداشته باشد، مفید است اما اغلب اوقات اینطور نیست و بیش از یک پاسخ وجود دارد.

بیشتر بخوانید:  سبک تفکر شما چگونه است

تفکر خلاق با سه قدم همراه است

  • شناسایی محدودیت ها یا قیود خود نهاده
  • برداشتن این محدودیت ها
  • کشف نتایج حاصل از برداشتن محدودیت ها

قیود خود نهاده تحقیق پیش فرض های ما درباره چیزهایی است که یا قابل انجام یا غیر قابل انجام هستند. اغلب به غلط اینگونه تصور می شود که این موانع از خارج تحمیل شده اند. در حالیکه حقیقتا قیود خود نهاده هستند. تشخیص قیود خود نهاده مشکل است؛ این امر در شکلی که برای حل معماها وجود دارد، خودش را نشان می دهد. معما مساله ایست که حل دقیق آن درست به واسطه وجود قیود خود نهاده مشکل است. به همین دلیل است که معمولا زمانی که یک راه حل ساده برای حل معما به ما نشان داده می شود، تعجب می کنیم و می خواهیم بر سرمان بزنیم. متاسفانه دانستن اینکه خلاقیت و حل معما مستلزم شناسایی و برطرف کردن قیود خود نهاده است، به خودی خود شناخت این محدودیت ها را آسان نمی کند. برای مثال به معمای متداول زیر توجه کنید.

نه نقطه، یک مربع را در شکل تشکیل داده اند. قلم را بر روی یکی از نقاط قرار داده و بدون آنکه آن را از روی کاغذ بلند کنید، چهار خط مستقیم بکشید بطوریکه تمام نقاط به یکدیگر متصل شوند.تفکر خلاق ، معجونی از انواع تفکرات برای غلبه بر محدودیت های ذهنی

یکی از عام ترین راه حل ها در شکل زیر نشان داده شده است. توجه داشته باشید که طراح معما هیچ مانعی برای بیرون رفتن از چهارچوب آن قائل نشده است، اما اغلب مردم می پندارند که چنین محدودیتی وجود دارد. این محدودیت، قیدی خود نهاده است.تفکر خلاق ، معجونی از انواع تفکرات برای غلبه بر محدودیت های ذهنی

تشخیص موانع یا قیود خود نهاده مشکل است زیرا معمولا نسبت به آنها آگاهی نداریم. با این وجود راه هایی برای اجتناب از آنها یا آگاهی یافتن به آنها وجود دارد.

با گوشی اسکن کنید
"یک ستاره""دو ستاره""سه ستاره""چهار ستاره""پنج ستاره!"

اولین امتیاز را شما بدهید
Loading...

نویسندگان:
ترتیب پیشنهادی بهینگی برای :

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz