تاریخ اساطیر ایران : معرفی و گزیده ای از کتاب تاریخ اساطیر ایران - بهینگی

تاریخ اساطیر ایران : معرفی و گزیده ای از کتاب تاریخ اساطیر ایران

92
0
اشتراک گذاری :
تاریخ اساطیر ایران : معرفی و گزیده ای از کتاب تاریخ اساطیر ایران

اسطوره های هر کشور مجموعه ای از باورهای اعتقادی آن ملت نسبت به صورتهای مختلف آفرینش و حتی نوع خلق و خوهای خدایانشان می باشد. اهمیت اسطوره آنجا مشخص می شود که جامعه به تدریج از ارزش های خود دور شده و رو به زوال می رود. اینجاست که مطالعه تاریخ اساطیر و رجوع به اسطوره ها معیار های ارزشی جامعه در دل مردم بیدار می شود و از زوال فاصله می گیرد. از این رو آگاهی در مورد اسطوره هایمان اهمیت دارد.

کتاب تاریخ اساطیر ایران

کتاب تاریخ اساطیر ایران نوشته ی دکتر ژاله آموزگار کتابی مناسب برای آگاهی مقدماتی در مورد اساطیر ایران می باشد. دکتر آموزگار با بهره گیری از مقالات معتبر تاریخی و اسطوره ای ایران و مطالعات خود در این زمینه تعریف زیبایی از اعتقاد ایرانیان از ابتدای آفرینش تا آخر زمان بیان می کند.

وی با تقسیم بندی دوران اساطیری ایران به ۴ دوره سه هزار ساله اساطیر ایران را توضیح می دهد. خلاصه ای فهرست وار از این کتاب را به شرح زیر توضیح می دهیم:

سه هزار سال اول (ایزدان در اساطیر ایران)

در سه هزار سال نخست زمان بی کران است و اورمزد خدای یگانه دست به آفرینش اولین مخلوقاتش می زند.

اورمزد امشاسپندان که در واقع جلوه هایی از اورمزد هستند را خلق می کند. امشاسپندان یا اَمَهْرسپندان ( جاودانان مقدس) هر کدام وظیفه ای دارند و گوشه ای از کار هستی را انجام می دهند. به گفتاری شمار امشاسپندان را ۶ می دانند ولی در متون متاخر ایزد سروش را نیز جز آنان به شمار آورده و آنان را ۷ امشاسپند به شمار می آورند.

نام امشاسپندان به ترتیب زیر می باشد:

بهمن یا وهومنه

به معنی اندیشه نیک است که در طرف راست اهورا مزدا می نشیند و تقریبا نقش مشاور او را دارد.

تاریخ اساطیر ایران : معرفی و گزیده ای از کتاب تاریخ اساطیر ایران

اردیبهشت یا اشه و هیشته

به معنی بهترین اشه یا ارته (راستی) است که زیباترین امشاپسندان و نمادی از نظام جهانی، قانون ایزدی و نظم اخلاقی است.

تاریخ اساطیر ایران : معرفی و گزیده ای از کتاب تاریخ اساطیر ایران

شهریور یا خشثره وییریه

به معنای شهریاری و سلطنت مطلوب است. او مظهر توانایی، شکوه، سیطره و قدرت آفریدگار است.

تاریخ اساطیر ایران : معرفی و گزیده ای از کتاب تاریخ اساطیر ایران

سِپندارمد یا سپنته ارمییتی

به معنی اخلاص و بردباری مقدس است.

تاریخ اساطیر ایران : معرفی و گزیده ای از کتاب تاریخ اساطیر ایران

خرداد یا هئوروتات

به معنی تمامیت، کلیت و کمال است از مفهوم نجات برای افراد بشر. آب را حمایت می کند و در این جهان شادابی گیاهان مظهر اوست.

تاریخ اساطیر ایران : معرفی و گزیده ای از کتاب تاریخ اساطیر ایران

امرداد یا امرتات

به معنی بیمرگی است و تجلی دیگری از رستگاری و جاودانی.

تاریخ اساطیر ایران : معرفی و گزیده ای از کتاب تاریخ اساطیر ایران

میتوان به جمع بالا ایزد سروش را نیز اضافه کرد.

آفرینش ایزدان

پس از آفرینش امشاسپندان اورمزد اقدام به آفرینش ایزدان می کند. شمار ایزدان زیاد است و میتوان از پر مسئولیت ترین ها به ایزد مهر، اَپام نبات، ناهید، تیشتر، ربیهوین، بهرام و… اشاره کرد.

اهریمن

در مقابل اورمزد که خداوند روشنی هاست اهریمن قرار دارد که خداوند دنیای تاریکی هاست.

از این رو در مقابل هر کدام امشاسپندان و ایزدان یک دیو قرار دارد که در کتاب اوستا آفرینش این موجودات به اورمزد نسبت داده شده است.

دیوان هم تقسیم بندی تقریبا مشابه مخلوقات اورمزد دارند.

دیوان دو دسته بندی دارند ابتدا سر دیوان و سپس دیوان و دروجان.

سردیوان

۱. اکومن، دشمن بهمن است و نمادی از بد اندیشی و آشتی ناپذیری است.

۲. اِندَر، دشمن اردیبهشت است.

۳. سَروَه، دشمن شهریور است.

۴. ناهیه، دشمن سپندارمد

۵. تَیریز، دشمن خرداد

۶. زَیریز، دشمن امرداد

دیوان و دروجان

از دیوان و دروجان میتوان به جهی، استویداد، ویزَرَش، وایِ بد، نَسو، بوشاسب، خشم، آز و…  اشاره کرد.


سه هزار سال دوم (اورمزد در تقابل اهریمن)

در دنیای نیکی اورمزد به همه چی آگاه است و خبر از دنیای تاریکی ها دارد در صورتی که اهریمن پس اندیش خبر از وجود دنیای دیگر ندارد. اورمزد می تواند اهریمن را در مرز های دنیای تاریکی تا ابد نگه دارد ولی اینگونه نمی کند. چون فلسفه هستی نابودی همیشگی بدی هاست و با این کار اهریمن جاودان شده و همیشه تهدیدی برای دنیای روشنایی باقی می ماند. از این رو اورمزد پرتویی به سرزمین تاریکی می فرستد تا اهریمن را از وجود جهانی دیگر با خبر سازد.

اهریمن به دنیای روشنایی می اید، اورمزد پیشنهاد آشتی به اهریمن می دهد به شرطی که آفرینش اورمزد را اهریمن بستاید. ولی اهریمن به دلیل پس اندیشی این پیشنهاد را نمی پذیرد.

اورمزد که می داند اگر نبرد از حال در مقابل اهریمن شروع شود اهریمن دنیا را به ویرانی می کشد و همه چیز را نابود می کند، از این رو اهریمن قراردادی با اهریمن می بندد که ۹ هزار سال بعد با هم نبرد کنند، اهریمن با نادانی قبول می کند و بدین ترتیب سرنگونی خود را حتمی می کند. تا پیمان بسته می شود، اورمزد دعای راستی (اهونور) را بر زبان می آورد و اهریمن بیهوش می شود و در طول تمام سه هزار سال دوم بیهوش در دوزخ می باشد.

سه هزار سال دوم در بیهوشی اهریمن، اورمزد شروع یه خلق گیتی می کند. در شش نوبت، شش پدیده ی اصلی آفرینش یعنی آسمان، آب، زمین، گیاه، جانور و انسان را آفرید.


سه هزار سال سوم (خلقت جهان)

دیوان و دروجان با رفتن بر سر پیکر بیهوش اهریمن و انرژی دادن به او، او را بیدار کردند. به جهانی که اورمزد خلق کرد حمله ور شدند، آسمان را شکافتند و آسمان از ترس به خود لرزید و تاریکی آن را فرا گرفت، اهریمن سپس به زمین حمله کرد و بر زمین سیاهی افکند و آفریدگان سهمناک بر روی زمین رها شد، زمین از ترس یورش اهریمن به خود لرزید و از این لرزه ها کوه ها پدید آمدند، به پیش نمونه گیاهان حمله کردند و او را پژمرده کردند.

امرداد گیاه خشک بر می دارد و به یاری تیشتر آن را با باران به همه جا فرود می آورد و اینگونه گیاهان بر زمین پدید آمدند.

تاریخ اساطیر ایران : معرفی و گزیده ای از کتاب تاریخ اساطیر ایران

اهریمن با دو دیو گرسنگی و آز به گاو یکتا پیش نمونه چهار پایان می تازد و آن را می کشد و از تن این گاو غلات و گیاهان دارویی می روید.

به یاری ایزد چهار پایان (گوشورون) نطفه ی گاو یکتا به ماه برده می شود و پالوده می شود و از آن دو گاو نر و ماده پدید می آید که از آنها انواع چهار پایان به وجود می آیند.

در نتیجه با ستیز تاریکی ها با روشنی ها دنیا به شکل کنونی پدید می اید و نخستین فرزندان بشر پدید می آیند که داستان آفرینش به زیبایی در کتاب بیان شده است.

در ادامه آفرینش انسان نام از اولین پادشاهان ایران به میان می آید که به آنان پادشاهان پیشدادی می گویند که شامل:

هوشنگ، تهمورث، جمشید، فریدون، منوچهر، نوذر، زو و گرشاسب می باشند.

پس از پیشدادیان کیانیان به تخت نشین می شوند و بر ایران حکومت می کنند.

سه هزار سال سوم نقش هایی از زردشت در آن پیدا می شود ولی سه هزار سال سوم را دوره ی وحی دینی و ظهور زردشت می دادند.


سه هزار سال چهارم

تاریخ اساطیر ایران : معرفی و گزیده ای از کتاب تاریخ اساطیر ایران

در سه هزار سال چهارم که دوره ی وحی دینی نامیده می شود. در مورد تولد زردشت توضیح داده می شود. چگونگی رستاخیز توضیح داده می شود و در مورد ظهور منجی ( سوشیانس ) سخن گفته می شود.

در سه هزار سال سوم ضحاکی که به دست فریدون در کوه البرز زندانی شده خود را از بند می رهاند تا با فرمانروایی بر زمین دوباره ایین بدی پایگذاری کند.

ضحاک فرمانروایی بر انسان و دیوان را از سر می گیرد و ظلمش را آغاز می کند و بر آب و آتش و گیاه آزار می رساند.

تاریخ اساطیر ایران : معرفی و گزیده ای از کتاب تاریخ اساطیر ایران

آب و آتش و گیاه شکایت به درگاه اورمزد برده و اورمزد با امشاسپندان به دنبال روان فریدون می روند، فریدون به اورمزد می گوید که توان شکست ضحاک را ندارد و باید به دنبال گرشاسب پهلوان پاک ایران برود. کیخسرو را فرا می خوانند و کیخسرو گرشاسب را که جاودان می باشد و از یاران سوشیانس است از بیهوشی بیدار می کند و ضحاک به دست گرشاسب به هلاکت می رسد و ادامه داستان رستاخیز به خوبی در این کتاب بیان شده که جذابیت خیره کننده ای دارد.

با گوشی اسکن کنید
1 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 5

میانگین امتیاز 5٫00 از 5 با 1 رای
Loading...

نویسندگان:
ترتیب پیشنهادی بهینگی برای :

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz