سبک تفکر چه تاثیری بر نوآوری سازمانی دارد؟ (آشنایی با الگوی تفکر هریسون و برامسون) - بهینگی

سبک تفکر چه تاثیری بر نوآوری سازمانی دارد؟ (آشنایی با الگوی تفکر هریسون و برامسون)

اشتراک گذاری :
سبک تفکر چه تاثیری بر نوآوری سازمانی دارد؟ (آشنایی با الگوی تفکر هریسون و برامسون)

تفکر یکی از مهمترین مباحثی است که در تعلیم و تربیت مورد توجـه ویـژه ای قـرار گرفتـه اسـت. امـروزه رشـد، پـرورش و ارزشیابی تفکر یکی از کارکردهای اصلی تعلیم و تربیت است. در مطالعات مدیریتی نیز بحث درباره تفکر و شیوه های ادراکی مدیران جایگاه خاصی دارد.

سبک تفکر

اگــر بتوانیم ســبک تفکــر دیگــران را بشناسیم، با نوع فکر کردن و تصمیم گیری آنها در مورد موضوعات گوناگون آشناتر می شویم؛ این امر مـا را برای برقرار کردن ارتباط با دیگران، پیش بینی رفتـار و تحت تأثیر قرار دادن آن ها تواناتر می کنـد و بـه مـا ایـن امکان را می دهد تا اندیشه های خود را به گونه ای ابـراز کنیم که به طور نزدیک تری با سبک تفکر آنهـا سـازگاری داشته باشد. همچنـین آشـنایی بـا سبک تفکر می تواند به افراد کمک کند تا نقاط ضـعف و قوت خود را تشخیص دهند و بفهمند چگونه مـی تواننـد استراتژی های خـود را در تـصمیم گیری و حـل مـساله گسترش دهند.این امر می تواند سبب کـاهش تـصمیمات اشتباه شـود.

آنچه که میتوان در قالب سبک تفکر تعریف کرد به عبارت ساده بیانگر ترجیح افراد برای انجام کارهایشان می باشد.

الگوی تفکر هریسون و برامسون

این الگو دارای ۵ سبک تفکر است و در سال ۲۰۰۲ توسط دو متفکر به نام های هریسون و برامسون ارائه شده است. این پنج سبک تفکر عبارتند از: تفکـر ترکیبی ، تفکـر آرمـان گرایی، تفکر عمل گرایی، تفکر تحلیل گرایی و تفکر واقع گرایی.سبک تفکر چه تاثیری بر نوآوری سازمانی دارد؟ (آشنایی با الگوی تفکر هریسون و برامسون)

بیشتر بخوانید:  سبک تفکر خود را چگونه تشخیص دهیم؟

نوآوری سازمانی

یکـی از رویکردهـای اصـلی یـک سـازمان، نـوآوری اسـت. سازمانها در شکوفاسازی استعدادها و توان خلاقیت و نوآوری نیروی انسانی نقش بسزایی دارند. سازمان زمانی موفق اسـت کـه بتواند نیازهای نیروی انسانی موجود را برآورده سازد و به پرورش قوه ابتکار و خلاقیت آنها بپردازد و آنهـا را بـه تـلاش و کوشـش وادار نماید و از این رهگذر بهره وری سازمان را ارتقا بخشد. در یک تعریف کلی میتوان نوآوری را به عنـوان هـر ایده جدید نسبت به یک سازمان و یا یک صنعت و یا یک ملت و یا در جهان تعریف کرد کـه در پیشبرد کاری مدیران مؤثر است و باید به آن توجه نمایند.

ابعاد نوآوری

به علت اهمیت این موضوع، پژوهشـگران و صـاحبنظران، مطالعات و تحقیقات زیادی در زمینه نوآوری داشته اند و آن را رویکرد اصلی سازمان دانسته و معتقدند که نوآوری مستلزم مهیا شدن عوامل متعددی است. این عوامل را میتـوان در سـه دسته فرهنگی، سـاختاری و نیـروی انسـانی قـرار داد.

  • بعد فرهنگی شامل پذیرش ابهام، تحمل موضوعات غیرعملـی، کنتـرلهـای بیرونی کم، تحمل خطر، تحمل تضاد و تمرکز نتایج است.
  • بعد ســاختاری شــامل ســاختارهای ســازمانی، نیــروی فــراوان و ارتباطات زیاد بین واحدهاست.
  • بعد نیروی انسانی شامل تعهـد بالا به آموزش و توسعه، امنیت شغلی بالا و وجود افراد خـلاق است.

سبک تفکر چه تاثیری بر نوآوری سازمانی دارد؟ (آشنایی با الگوی تفکر هریسون و برامسون)ارتباط بین سبک های تفکر و نوآوری

نوآوری رویکرد اصلی هر سازمانی است. سازمانی که توان ارائه افکار نـو و به کارگیری مناسب آن را در خود داشته باشد، بـه هـیچ وجه از تغییر و تحول روی گردان نبوده، بلکه حتـی خـود می تواند به عنوان عاملی در جهت ایجاد تغییـر در محـیط خویش عمـل کنـد. فکر نو نیز، بستگی به سبک تفکر افراد دارد؛ همانطور که پیش تر گفتیم اگــر بــا ســبک تفکــر دیگــران آشــنا باشــیم بهتــر می توانیم بفهمیم  دیگران چگونه فکر می کنند.

با توجه به ارتباطی که بین این دو مقوله وجود دارد، بر خود لازم می دانیم تا به بررسی این ارتباط بپزدازیم و برای این امر از تحقیق سید احمد هاشمی، احمد صادقی فرد و ابوذر همتی که در سال ۱۳۹۰ انجام گرفته کمک گرفته ایم. این تحقیق بصورت مطالعه موردی بر روی مدیران مدارس انجام گرفته است.

بررسی تاثیر سبک تفکر بر نوآوری

سبک تفکر افراد، تمایل آنها را برای انجام کارها بیان می کند. آگاهی از سبک تفکر افراد یک مجموعه منجربه بهبود ارتباطات سازمانی می شود، که در نتیجــه فرصتهای مشخصی برای رشد سازمانی آنها را فراهـم می آورد. رشد سازمانی افراد نیز ریشه در خلاقیت و فعالیت فکری آنها دارد که در نهایت جنبه عملی آن، نوآوری را به بار می آورد. در حقیقت نوآوری محصول نهایی عمل خلاقیت است.

بیشتر بخوانید:  منابع نوآوری: خلاقیت فردی و سازمانی

فرضیه ها درخصوص ارتباط سبک تفکر افراد و نوآوری در سازمان

فرضیه هایی که در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته، بصورت زیر می باشد.

  1. آیا بین سبک تفکر مدیران با ابعاد نوآوری در سازمان رابطه معناداری وجود دارد؟
  2. کدام سبک تفکر، پیش بینی کننده معناداری برای نوآوری است؟
  3. کدام سبک تفکر پیش بینی کننده معنادار بعد فرهنگی نوآوری است؟
  4. کدام سبک تفکر پیش بینی کننده معنادار بعد ساختاری نوآوری است؟
  5. کدام سبک تفکر پیش بینی کننده معنادار بعد نیروی انسانی نوآوری است؟
  6. آیا سبک های تفکر مدیران زن و مرد با هم تفاوت معناداری دارند؟
  7. آیا میزان نوآوری سازمانی مدیران زن و مرد با هم تفاوت معناداری دارند؟

سبک تفکر چه تاثیری بر نوآوری سازمانی دارد؟ (آشنایی با الگوی تفکر هریسون و برامسون)جامعه آماری

جامعه آماری پژوهش حاضر همه مدیران ( ۱۱۰نفـر) مـدارس دخترانه و پسرانه مقـاطع ابتـدایی، راهنمـایی و متوسـطه شـهر لامرد در سال تحصیلی ۸۸ـ ۸۷ می باشند. بـرای تعیـین انـدازه نمونه از جدول مورگان اسـتفاده شـد کـه بـا اسـتفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، ۹۰ مدیر انتخاب گردید. برای این منظور ابتدا فهرست مدارس ابتدایی، راهنمایی و متوسطه تهیـه و سپس به تفکیک جنسیت از بخشهـای مختلـف شهرسـتان، این تعداد مدیر بصورت تصادفی انتخاب شدند.

ابزار پژوهش

برای جمع آوری اطلاعات از دو پرسش نامه استفاده شد.

۱- پرسش نامه سبک تفکر(InQ)

پرسشـنامه سبکهای تفکر هریسـون و برامسـون در سـال ۲۰۰۲ طراحـی شده است. این پرسشنامه ۵سبک تفکر ترکیبی، آرمـان گرایـی، عمل گرایی، تحلیل گرایی و واقع گرایـی را مـورد ارزیـابی قـرار می دهد. پرسشنامه مجموعه ای از ۱۸سؤال به شکل توصیفی بـا ۵ گزینه است که پس از هر سؤال ۵پاسخ احتمالی می آید. هر گزینه مربوط به یکی از سبکهای تفکر است و فرد براساس ترجیحات خود، آنها را از ۵ تا ۱رتبه بندی می کند. نمره فرد در هر سـبک تفکـر، نشان دهنده میزان ترجیح وی برای استفاده از آن سبک است.

۲- پرسش نامه مقیاس نوآوری سازمانی

پرسشنامه مقیاس نوآوری سازمانی را کـه زارعـی در سـال ۱۳۸۵ برای سنجش نوآوری مدیران در سازمانهـای آموزشـی ساخته است، ۲۴سؤال و ۱۲ متغیر نوآوری دارد که در سه بعد فرهنگی، ساختاری و نیروی انسانی قرار گرفته اند. هر سؤال براساس طیـف درجـه بنـدی لیکـرت ۵گزینـه دارد. نمره گذاری سؤالات مثبت به صورت کاملاً موافق ۵ نمره، موافق ۴ نمره، بی نظر ۳ نمره، مخالف ۲ نمره و کاملاً مخالف ۱ نمره است.

سبک تفکر چه تاثیری بر نوآوری سازمانی دارد؟ (آشنایی با الگوی تفکر هریسون و برامسون)نتایج بررسی موردی

مطابق مطالعات آماری صورت گرفته، تحقیق فوق برای پاسخ به فرضیه های بیان شده، به ترتیب به نتایج زیر دست یافته است.

۱- یافته های پژوهش نشان می دهد که در مجموع سبک تفکر با نوآوری سازمانی رابطه معناداری دارد.

۲- یافته های پژوهش نشـان می دهد که سبک تفکر عمل گرایی بیشترین رابطه مثبت و سبک تفکر تحلیل گرایی بیشترین رابطه منفی را با نـوآوری سـازمانی دارد.

این یافته با آنچه هریسون و برامسون از ویژگیهای سبک تفکر عمل گرائی اعلام کرده اند همسو است. آن چنان که هریسون و برامسون گفته اند: عمل گراها بیش از دیگران انعطاف پذیر بوده و از خود خلاقیت و نوآوری نشان می دهند. آنها بیش از دیگران ابهام را تحمل می کنند و کمتر از دیگران قابل پیش بینی هستند و در برنامه ریزی برای روزهای پیش بینی نشده مهارت دارند.

علاوه بر این طبق بررسی های هریسون و برامسون تحلیل گراها بیش از هر سـبک دیگـری بـه نظریـه علاقه دارند، و مایل اند برای هر چیز یک نظریه داشـته باشـند، دارای رویکردی مرحله به مرحله و تدریجی هسـتند و علاقـه زیادی به برنامه ریـزی دارنـد و بـرای هـر برنامـه ای اطلاعـات زیادی گردآوری می کننـد. بنـابراین بـه نظـر می رسد که تحلیلگراها بـه دلیـل تمایـل زیـاد بـه نظریـه هـا و برنامه ریزی های دقیق و منظم به دنبال کارهـای از قبـل طراحـی شده و قابل پیش بینی هستند و توجه کمتری به نوآوری دارنـد.

۳- همچنین نتایج نشان می دهد که سبک تفکر عمل گرایی بیشترین همبستگی را بـا بعد فرهنگی نوآوری سازمانی دارد.

۴- علاوه بر این سـبک تفکـر واقع گرایی بیشترین رابطه مثبت معنادار و سبک تفکـر ترکیبـی بیشترین رابطه معنادار را با بعـد سـاختاری نـوآوری سـازمانی دارد.سبک تفکر چه تاثیری بر نوآوری سازمانی دارد؟ (آشنایی با الگوی تفکر هریسون و برامسون)

واقع گراها به دنبال چیزهـای واقعی و ملموس هستند و تحمل کمی برای ابهام و دو پهلویی دارند. آنها اعتقاد دارند که برای دستیابی به هر چیز بایـد ابتـدا اهداف را مشخص کرد و سپس برنامـه کـاری خـود را بـرای رسیدن به آن اهداف آماده کرد. شاید بتوان این ویژگیهـا را در تضاد با نوآوری دانست، چرا که نوآوری نیاز به پذیرش آنهـا و آمادگی رویارویی با شرایط پیش بینی نشده را دارد. امـا ظـاهراً ساختار نظام آموزشی و پرورش ما و شرایط حاکم بر مـدارس ما به نحوی است که سبک تفکر واقـع گرایـی مـی توانـد در آن، نوآوری داشته باشند.

هریسون و برامسون در مورد ترکیبـی هـا گفتـه انـد، آنهـا ایده های متضادی در ذهن دارند و می توانند از ترکیـب آنهـا بـا هـم ایـده جدیـدی بـه وجـود آورنـد و راه حـلهـای بـدیع و نوآورانه ای ارائه دهند.

همچنین در مورد آرمان گراهـا گفتـه انـد دیدگاه آنها کل گرا است و همچون ترکیبی ها گستره ای وسیع از دیدگاه های متفاوت را می پذیرند و افقهـای جدیـدی را پـیش روی خود باز می کنند و می توانند خلاق و نوآور باشند.

شاید بتوان گفت که در نظـام آموزش و پرورش ما ترکیبی ها و آرمان گراها نیازمند آموزشها و فرصتهای مناسبی در رابطـه بـا نـوآوری هسـتند؛ این یافته ها در مجموع نشان می دهد که در مدارس ما زمینه و شرایط برای نوآوری مدیران واقع گرا بیش از مدیران ترکیبـی و آرمانگرا فراهم است کـه آن را به دست نیاورده اند، در نتیجـه قـادر بـه اجـرای نـوآوری مـؤثر نیستند.

۵- سبک تفکر عمل گرایی بیشترین قـدرت پیش بینی بعد نیروی انسانی نوآوری سازمانی را دارد و سبک تفکر تحلیل گرایی نیز با بعد نیروی انسانی بیشترین رابطه منفی را دارد.

۶- در خصوص تفاوت سبک های تفکر مدیران زن و مرد، آنچه که بدست آمد این است که در سبکهـای تفکـر ترکیبی، عمل گرایی و آرمان گرایی، تفاوت معنادار است. به این صورت که مدیران زن بیش از همکاران مرد خود سـبک تفکـر ترکیبی و عمل گرایی را ترجیح داده انـد. اسـترنبرگ (۱۹۹۸) در بررسی عوامل تأثیرگذار بر سبک تفکر، جنسیت را نام می بـرد، وی در این زمینه می گویـد: “آنچـه از کـودکی بـه عنـوان رفتـار مطلوب در نظر گرفته می شـود، در دو جـنس متفـاوت اسـت. بنابراین زنان و مردان از همان کودکی یاد می گیرند که متفاوت فکر کنند.”

۷- نتایج نشان می دهد تفاوت معناداری بین میزان نوآوری مدیران زن و مرد است. به این صورت که میزان نوآوری سازمانی مدیران مرد در مقایسه با مدیران زن بیشتر است.

این نکته شایان ذکر است که …

بـه نظـر می رسد که هیچ یک از سبکهای تفکر بـر دیگـری رجحـان و برتری ندارد. در هـر شـرایطی یکـی از آنهـا بهتـرین نتـایج را به دست می دهد، بنابراین افراد فقط با اسـتفاده از یکـی از ایـن سبکها نمی توانند همواره موفق باشند. همچنین اگر فـردی در استفاده از یکی از این سبکهای تفکر افراط کند، نمی توانـد بـا دیگران همکاری خوبی داشته باشند. از طرفـی دیگـر نـوآوری نتیجه مشترک عوامل متعددی از جمله سـبک تفکـر و مسـاعد بودن وضعیت و شرایط است.

 

با گوشی اسکن کنید
"یک ستاره""دو ستاره""سه ستاره""چهار ستاره""پنج ستاره!"

اولین امتیاز را شما بدهید
Loading...

نویسندگان:
ترتیب پیشنهادی بهینگی برای :

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz