انواع سبک های تفکر (تفاوت ها و کارکردها) - بهینگی

انواع سبک های تفکر (تفاوت ها و کارکردها)

809
0
اشتراک گذاری :
انواع سبک های تفکر (تفاوت ها و کارکردها)

تا به حال به این سوالات فکر کرده اید؟!

چرا برخی افراد که در مدرسه ناموفق هستند، در کسب و کار موفق می شوند و بالعکس؟
چرا برخی افراد حقوقدان، برخی پزشک و برخی حسابدار می شوند؟
و چرا برخی از این پزشکان که نمرات ممتاز در دوران تحصیل طب کسب کرده اند، در مداوای بیماران شکست می خورند؟
چرا به نظر می رسد برخی دانشجویان در مدرسه بالاترین نمره را می گیرند، در حالیکه برخی دیگر با توانایی مشابه کلا شکست می خوردند؟

سوالات فوق، نمونه ای از سوالاتی است که می توان از طریق شناخت سبک های تفکر به آن ها پاسخ داد.

تفاوت های سبک تفکر

علاوه بر سوالات فوق، به نظر میرسد تفاوت های بین سبک تفکر حتی می تواند موجب عدم فهم، ناسازگاری و تعارض بین افراد شود. دو کودک، دو همکلاسی، دو همکار، زوجین، معلم و دانشجویان، رییس و کارمند و … نیز ممکن است به دلیل تفاوت های سبک تفکر دچار مشکلات ارتباطی شوند. شناسایی سبک های تفکر می تواند به افراد کمک کند تا از این عدم تفاهم ها جلوگیری کنند، بتوانند به شناخت و درک بهتری از یکدیگر دست یابند.

بیشتر بخوانید:  سبک تفکر خود را چگونه تشخیص دهیم؟

ﺳﺒﮏﻫﺎی ﺗﻔﮑﺮ ﺑﺮ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺧﻮد ﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ ذﻫﻨﯽ اﺳﺘﺮﻧﺒﺮگ اﺳﺘﻮار اﺳﺖ و ﺑﯿﺎن ﻣﯽدارد ﻫﻤﺎنﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﺑﺮای ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﯾﮏ ﺟﺎﻣﻌﻪ، راهﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ وﺟﻮد دارد، اﻓﺮاد ﻧﯿﺰ ﺑﺮای ﺑﻬﺮه ﮔﺮﻓﺘﻦ از ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽﻫﺎی ﺧﻮد از ﺷﯿﻮهﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ. اﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺳﯿﺰده ﺳﺒﮏ ﺗﻔﮑﺮ را ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ در ﭘﻨﺞ ﺑﻌﺪ ﺷﺎﻣﻞ: ﮐﺎرﮐﺮدﻫﺎ، ﺷﮑﻞﻫﺎ، ﺳﻄﻮح، ﺣﻮزهﻫﺎ و ﮔﺮاﯾﺶﻫﺎ از ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻣﺘﻤﺎﯾﺰ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ.

انواع سبک های تفکر

۱)ﮐﺎرﮐﺮدﻫﺎ: ﺑﺮای ﺧﻮدﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ ذﻫﻨﯽ، ﺳﻪ ﮐﺎرﮐﺮد ﻣﯽﺗﻮان ﺗﺼﻮر ﮐﺮد ﮐﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:

ﻗﺎﻧﻮنﮔﺬاراﻧﻪ(legislative)، اﺟﺮاﯾﯽ(executive ) و ﻗﻀﺎﯾﯽ(judicial).

ﻓﺮد دارای ﺳﺒﮏ ﺗﻔﮑﺮ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ از اﻧﺠﺎم ﮐﺎرﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﺧﻼﻗﯿﺖ و ﻃﺮاﺣﯽ دارد، ﻟﺬت ﻣﯽﺑﺮد و ﮐﺎرﻫﺎ را ﺑﻪ روش ﺧﻮد اﻧﺠﺎم ﻣﯽدﻫﺪ. ﻓﺮد ﺑﺎ ﺳﺒﮏ ﺗﻔﮑﺮ اﺟﺮاﯾﯽ، ﺑﻪ ﭘﯿﺮوی از دﺳﺘﻮرات ﺗﻤﺎﯾﻞ دارد و ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﮐﺎرﻫﺎﯾﯽ علاقه مند اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ آﻣﻮزشﻫﺎی ﺻﺮﯾﺢ و روﺷﻦ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎﺷﺪ و ﻓﺮد دارای ﺳﺒﮏ ﺗﻔﮑﺮ ﻗﻀﺎﯾﯽ، ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺗﻮﺟﻪ ﺧﻮد را ﺑﺮ ﻗﻀﺎوت و ارزﯾﺎﺑﯽ اﻓﺮاد و ﮐﺎرﻫﺎ ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ ﻣﯽﮐﻨﺪ.

۲) ﺷﮑﻞﻫﺎ: ﺧﻮدﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ ذﻫﻨﯽ ﻓﺮد ﭼﻬﺎر ﺷﮑﻞ ﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﯽﮔﯿﺮد:

ﻣﻮﻧﺎرﺷﯽ(monarchic)، ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﯽ(hierarchic)، اﻟﯿﮕﺎرﺷﯽ(oligarchic) و آﻧﺎرﺷﯽ(anarchic).

ﯾﮏ ﻓﺮد ﺑﺎ ﺳﺒﮏ ﺗﻔﮑﺮ ﻣﻮﻧﺎرﺷﯽ (ﺗﮏ ﻗﻄﺒﯽ) از اﻧﺠﺎم ﮐﺎرﻫﺎﯾﯽ ﻟﺬت ﻣﯽﺑﺮد ﮐﻪ ﺑﻪ او اﺟﺎزه ﻣﯽدﻫﺪ در ﻫﺮ زﻣﺎن ﺻﺮﻓﺎ ﺑﺮ ﯾﮏ ﮐﺎر ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ ﮔﺮدد، در ﺣﺎﻟﯽﮐﻪ ﻓﺮد دارای ﺳﺒﮏ ﺗﻔﮑﺮ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﯽ، ﺗﻤﺎﯾﻞ دارد ﮐﺎرﻫﺎی زﯾﺎدی را اﻧﺠﺎم دﻫﺪ و ﺑﺮای آﻧﭽﻪ اﻧﺠﺎم ﻣﯽدﻫﺪ، ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ، ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ آن، ﻧﺤﻮه ﺗﺨﺼﯿﺺ اﻧﺮژی و ﻣﻨﺎﺑﻊ آن را اوﻟﻮﯾﺖﺑﻨﺪی ﻣﯽﮐﻨﺪ؛ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﯾﮕﺮ، ﺗﻮﺟﻪ ﺧﻮد را ﺑﯿﻦ ﭼﻨﺪ ﮐﺎر اوﻟﻮﯾﺖﺑﻨﺪی ﺷﺪه، ﺗﻮزﯾﻊ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ. ﻓﺮد ﺑﺎ ﺳﺒﮏ ﺗﻔﮑﺮ اﻟﯿﮕﺎرﺷﯽ، ﺗﻤﺎﯾﻞ دارد در ﻫﻤﺎن ﻣﺤﺪوده زﻣﺎﻧﯽ ﮐﺎرﻫﺎی زﯾﺎدی اﻧﺠﺎم دﻫﺪ، ﺑﺪون اﯾﻦﮐﻪ ﻫﯿﭻ اوﻟﻮﯾﺘﯽ ﻗﺎﺋﻞ ﺷﻮد. در ﻧﻬﺎﯾﺖ، اﻓﺮاد ﺑﺎ ﺳﺒﮏ ﺗﻔﮑﺮ آﻧﺎرﺷﯽ، ﺑﯿﺸﺘﺮ از اﻧﺠﺎم ﮐﺎرﻫﺎﯾﯽ ﻟﺬت ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ ﮐﻪ درﺧﺼﻮص«ﭼﻪ»، «ﮐﺠﺎ»، «ﮐﯽ» و «ﭼﮕﻮﻧﻪ» اﻧﺠﺎم دادن ﮐﺎرﻫﺎ اﺧﺘﯿﺎر ﻻزم را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺗﻤﺎﯾﻞ دارد روشﻫﺎی ﺗﺼﺎدﻓﯽ را ﺑﺮای ﺣﻞ ﻣﺴﺎﯾﻞ ﺑﻪ ﮐﺎر ﮔﯿﺮد، از ﻧﻈﺎمﻫﺎ، ﻗﻮاﺋﺪ، دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﻠﯽ از ﻫر ﻧﻮع ﻣﺤﺪودﯾﺘﯽ ﺑﯿﺰار اﺳﺖ.

۳) ﺳﻄﻮح: ﺧﻮدﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ ذﻫﻨﯽ در دو ﺳﻄﺢ اﻧﺠﺎم ﻣﯽﭘﺬﯾﺮد:

ﮐﻠﯽ(global ) و ﺟﺰﺋﯽ(local).

اﻓﺮاد ﺑﺎ ﺳﺒﮏ ﺗﻔﮑﺮ ﮐﻞﻧﮕﺮ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﮐﻠﯽ ﯾﮏ ﻣﻮﺿﻮع، ﺗﻮﺟﻪ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﺑﺮ ﻋﻘﺎﯾﺪ اﻧﺘﺰاﻋﯽ ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ. در ﻣﻘﺎﺑﻞ، اﻓﺮاد ﺑﺎ ﺳﺒﮏ ﺗﻔﮑﺮ ﺟﺰﺋﯽﻧﮕﺮ از اﻧﺠﺎم ﮐﺎرﻫﺎﯾﯽ ﻟﺬت ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ ﮐﻪ اﺟﺎزه ﮐﺎر روی اﺑﻌﺎد وﯾﮋه و اﺻﻠﯽ ﯾﮏ ﻣﻮﺿﻮع و ﺟﺰﺋﯿﺎت ﻋﯿﻨﯽ و ﺧﺎص آﻧﻬﺎ را ﺑﺪﻫﺪ.

بیشتر بخوانید:  سبک تفکر متفاوت دانش آموزان : احترام به تنوع

۴) ﺣﻮزهﻫﺎ: ﺧﻮدﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ ذﻫﻨﯽ ﺷﺎﻣﻞ دو ﺣﻮزه دروﻧﯽ(internal) و ﺑﯿﺮوﻧﯽ(external) اﺳﺖ:

اﻓﺮاد ﺑﺎ ﺳﺒﮏ ﺗﻔﮑﺮ دروﻧﯽ از اﻧﺠﺎم ﮐﺎرﻫﺎﯾﯽ ﻟﺬت ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻞ اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ و ﺑﺮ دﻧﯿﺎی دروﻧﯽ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ ﺑﺎشند؛ اﯾﻦ اﻓﺮاد ﻣﺘﮑﯽ ﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و اﻓﺮاد ﺑﺎ ﺳﺒﮏ ﺗﻔﮑﺮ ﺑﯿﺮوﻧﯽ ﮐﺎرﻫﺎﯾﯽ را ﺗﺮﺟﯿﺢ ﻣﯽدﻫﻨﺪ ﮐﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎ دﯾﮕﺮان را ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻣﯽدﻫﺪ، ﺑﺮ ﺟﻬﺎن ﺑﯿﺮون ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ اﺳﺖ و ﺑﻪ دﯾﮕﺮان واﺑﺴﺘﻪ اﺳﺖ.

۵) ﮔﺮاﯾﺶﻫﺎ: در ﺧﻮدﻣﺪﯾﺮﯾﺘﯽ ذﻫﻨﯽ دو ﮔﺮاﯾﺶ وﺟﻮد دارد:

آزاداﻧﺪﯾﺶ(liberal) و ﻣﺤﺎﻓﻈﻪﮐﺎر(conservative).

اﻓﺮاد ﺑﺎ ﺳﺒﮏ ﺗﻔﮑﺮ آزاداﻧﺪﯾﺶ از اﻧﺠﺎم ﮐﺎرﻫﺎﯾﯽ ﻟﺬت ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﺎزﮔﯽ و اﺑﻬﺎم دارد و ﺗﻤﺎﯾﻞ دارد ﮐﺎرﻫﺎ را ﺑﺎ روشﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ اﻧﺠﺎم دﻫﺪ و ﺑﺎ آداب و رﺳﻮم ﻣﺨﺎﻟﻒ اﺳﺖ، درﺣﺎﻟﯽﮐﻪ اﻓﺮاد دارای ﺳﺒﮏ ﺗﻔﮑﺮ ﻣﺤﺎﻓﻈﻪﮐﺎر، ﻣﺘﻤﺎﯾﻞ ﺑﻪ رﻋﺎﯾﺖ ﻗﻮاﻧﯿﻦ و روشﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در اﻧﺠﺎم ﮐﺎرﻫﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺗﻤﺎﯾﻞ دارد ﮐﺎرﻫﺎ را ﺑﺎ روشﻫﺎی از ﭘﯿﺶ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺷﺪه و ﺻﺤﯿﺢ اﻧﺠﺎم دﻫﺪ.

تقسیم انواع سبک های تفکر

اﯾﻦ ﺳﯿﺰده ﺳﺒﮏ ﺗﻔﮑﺮ را ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ دو ﻧﻮع ﺳﺒﮏ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﮐﺮد:

اول؛ ﺳﺒﮏﻫﺎی ﺗﻔﮑﺮ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ، ﻗﻀﺎﯾﯽ، ﮐﻞﻧﮕﺮ، ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮاﺗﺒﯽ و آزاد اﻧﺪﯾﺶ ﮐﻪ ﻣﻮﻟﺪ ﺧﻼﻗﯿﺖ(Creativity-generating) ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻪ ﭘﺮدازش اﻃﻼﻋﺎت ﭘﯿﭽﯿﺪه ﻧﯿﺎز دارﻧﺪ. اﻓﺮاد دارای اﯾﻦ ﺳﺒﮏ ﺗﻔﮑﺮ ﻣﺘﻤﺎﯾﻞ ﺑﻪ ﭼﺎﻟﺶ ﮐﺸﯿﺪن ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ و ﭘﺬﯾﺮش ﺧﻄﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ.

دوم؛ ﺳﺒﮏﻫﺎی ﺗﻔﮑﺮ اﺟﺮاﯾﯽ، ﺟﺰﺋﯽ، ﺗﮏﻗﻄﺒﯽ و ﻣﺤﺎﻓﻈﻪﮐﺎراﻧﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﭘﺮدازش اﻃﻼﻋﺎت ﺳﺎده ﻧﯿﺎز دارﻧﺪ. اﻓﺮاد دارای اﯾﻦ ﺳﺒﮏ ﺗﻔﮑﺮ علاقه مند ﺑﻪ ﺣﻔﻆ ﻫﻨﺠﺎرﻫﺎ و اﻗﺘﺪار ﻣﺤﻮر ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ.

ﭼﻬﺎر ﺳﺒﮏ آﻧﺎرﺷﯽ، اﻟﯿﮕﺎرﺷﯽ، دروﻧﯽ و ﺑﯿﺮوﻧﯽ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻄﺎﻟﺒﺎت ﺳﺒﮑﯽ ﯾﮏ ﺗﮑﻠﯿﻒ ﺧﺎص ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﻫﺮ ﯾﮏ از دو ﻧﻮع ﺳﺒﮏﻫﺎی ﭘﯿﭽﯿﺪه ﯾﺎ ﺳﺎده اﻧﮕﺎراﻧﻪ ﻗﺮار ﮔﯿﺮﻧﺪ. (ژاﻧﮓو ﭘﺎﺳﺘﯽ ﮔﻠﯿﻮن، ۲۰۰۱).

با گوشی اسکن کنید
1 vote, average: 1٫00 out of 51 vote, average: 1٫00 out of 51 vote, average: 1٫00 out of 51 vote, average: 1٫00 out of 51 vote, average: 1٫00 out of 5

میانگین امتیاز 1٫00 از 5 با 1 رای
Loading...

نویسندگان:
ترتیب پیشنهادی بهینگی برای :

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz