آیا تفکر افراد بر عزت نفس آن ها موثر است؟ بررسی رابطه ی سبک تفکر و عزت نفس

آیا تفکر افراد بر عزت نفس آن ها موثر است؟ بررسی رابطه ی سبک تفکر و عزت نفس

65
0
اشتراک گذاری :
تاثیر بسزای سبک های تفکر بر خلاقیت و عزت نفس (مطالعه موردی)

کلیاتی از سبک تفکر

انسان ها در تعبیر اسلام و ادیان الهی به اشرف مخلوقات شناخته می شوند. بالطبع موجودی در میان مخلوقات بی شمار، اینگونه معرفی می شود، باید ویژگی های اساسی و منحصر به فردی داشته باشد. ویژگی اساسی انسان برخورداری از قدرت تفکر است. بی شک این انسان بوده که توانسته با استفاده از قدرت تفکر بر محیط پیچیده و متغیر، مسلط شده و به حیات خود ادامه دهد.

ممکن است برای شما یا بسیاری از اطرافیانتان رخ داده باشد که چگونگی انجام کاری را با سبک ویژه ی خودتان انجام می دهید که این خود نشان از وجود قدرت در شما می باشد. در فرهنگ لغت وبستر واژه ی سبک به معنای رفتار شاخص و متمایز و شیوه ی عمل و اجراء در آمده است. واژه ی تفکر را می توان اندیشیدن، تخیل، گمان کردن و مورد تامل قرار دادن معنا کرد. بدین ترتیب “اصطلاح سبک تفکر” شیوه ی اندیشیدن، مدل فکر کردن و مانند این هاست.

بسیاری از نظریه پردازان در زمینه ی اصطلاح شناسی و در مورد سبک تفکر اختلاف نظر دارند اما همه در این مورد اتفاق نظر دارند که افراد برای رمزگذاری، ذخیره و پردازش اطلاعات در ذهن، شیوه ی ثابت و متمایزی دارند که این شیوه مستقل از هوش است.

بیشتر بخوانید:  سبک تفکر یعنی چی؟

عزت نفس لازمه ی تفکر خلاق

از ویژگی های فردی که می تواند نقشی اساسی در رشد و توسعه ی تفکر خلاق ایفا کند، عزت نفس است. یک فردی بهنجار در جامعه شخصیت خود را به میزان قابل توجهی وابسته به عزت نفس می داند و البته برعکس. عزت نفس یک درجه ی ارزشمند است که شخص نسبت به خود احساس می کند و بر تمام سطوح زندگی او، اعم از نحوه ی تفکر، احساس و عمل تاثیر می گذارد.

تاثیر بسزای سبک های تفکر بر خلاقیت و عزت نفس (مطالعه موردی)

در زمینه ی تاثیرگذاری عزت نفس مطالعات نشان داده اند، افرادی که عزت نفس بالایی دارند در مقابله با عوامل استرس زا، توانمند تر هستند و بهتر عمل می کنند. همچنین نتایج نتایج به دست آمده در رابطه ی عزت نفس فردی و جمعی بیان می کند عزت نفس فردی بعد از دوره ی نوجوانی اهمیت بیشتری دارد. اگر چه از نظر ظاهری عزت نفس فردی و جمعی مفهومی متمایز دارند، اما این دو حیطه ی عزت نفس اهمیت بالا و یکسانی دارند و افراد با عزت نفس فردی بالا یا پایین به تهدید های شخصی به همان میزان پاسخ خواهند داد که افراد با عزت نفس جمعی بالا یا پایین به تهدید های جمعی پاسخ می دهند.

نقش عزت نفس در نظام آموزشی

بنابراین اگر بخواهیم عزت نفس را در حوزه ی آموزشی بررسی کنیم، این نتیجه حاصل خواهد می شود که عزت نفس برای یک دانش آموز می تواند از اهمیت بالاتری برخوردار باشد و یک اصل موثر و مهم در رشد فردی دانش آموز و پیشرفت تحصیلی وی خواهد بود.

به طور کلی محققان نقش سبک های تفکر در نظام آموزشی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و تاثیر آن بر روی عزت نفس را در فرهنگ های مختلف نظیر هنگ کنگ، چین، فیلیپین، اسپانیا و ایالات متحده آمریکا مورد مطالعه و بررسی قرار داده اند.

در پژوهشی نقش سبک های تفکر در عزت نفس و پیشرفت تحصیلی دو گروه از کودکان شرکت کننده در یک برنامه مدرسه تابستانی مورد مطالعه قرار گرفت. این مطالعه با ارزیابی سبک های تفکر استرنبرگ انجام گرفته است. پژوهشگران نشان دادند سبک تفکر اجرایی و قانونی به طور مثبت به عزت نفس و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان کمک می کند، اما سبک تفکر قضایی با عزت نفس و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان همبستگی منفی دارد.

در مطالعه ای که روی دانشجویان اسپانیایی و چینی انجام شد، مشخص شد دانشجویانی که سبک تفکر اجرایی، پیشرفت تحصیلی بیشتری دارند که منجر به افزایش عزت نفس در آنان می شود. در پژوهشی بر روی دانشجویان فیلیپینی نشان دادند که سبک تفکر قضایی با عزت نفس و پیشرفت تحصیلی رابطه ی مثبتی دارد یا اینکه بیان شده که بین سبک های تفکر، تفکر خلاق با سطح عزت نفس همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد.تاثیر بسزای سبک های تفکر بر خلاقیت و عزت نفس (مطالعه موردی)

بیشتر بخوانید:  دانش آموزان با کدام سبک تفکر در پیشرفت تحصیلی موفق تر هستند؟

فرضیات و چرایی انجام پژوهش

مقاله ای که بهینگی به بررسی و تجزیه و تحلیل ابعاد آن پرداخته است به بررسی رابطه ی بین سبک تفکر با عزت نفس دانش آموزان دختر دبیرستانی و پیش دانشگاهی می پردازد.

دکتر حسین زارع و سرکار خانوم نسیم شریف اهمیت این موضوع را درک کردند و با توجه به اندک پژوهش های انجام شده در کشور ما در این زمینه، در راستای انجام چنین پژوهشی اقدام کردند.

با توجه به موضوعات مطرح شده، فرضیات زیر مطرح شده است:

  1. بین سبک های تفکر اجرایی دانش آموزان با عزت نفس آن ها همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد.
  2. بین سبک های تفکر خلاق دانش آموزان با عزت نفس آن ها همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد.
  3. بین سبک های تفکر قضایی دانش آموزان با عزت نفس آن ها همبستگی منفی و معنادار وجود دارد.

جامعه ی آماری پژوهش

جامعه ی آماری این پژوهش همه دانش آموزان دختر سه پایه ی اول و دوم و سوم دبیرستانی و سه رشته ی ریاضی، تجربی و انسانی و نیز پایه ی پیش دانشگاهی مدارس روزانه ی شمال شهر تهران (منطقه های ۱و۲و۳) که در سال تحصیلی ۸۸-۱۳۸۷ رسماً ثبت نام کرده و به صورت حضوری مشغول به تحصیل هستند را شامل می شود.

نمونه گیری به صورت خوشه ای چند مرحله ای انجام گرفت به این ترتیب ابتدا منطقه ۴ از بین مناطق شمال تهران به تصائف انتخاب شد سپس در آن منطقه تعدادی دبیرستان و پیش دانشگاهی دخترانه بر اساس فهرست تهیه شده به طور تصادفی انتخاب شدند و پرسشنامه ها بر روی ۱۰۰ دانش آموز دختر دبیرستانی و ۱۰۰ دانش آموز دختر پیش دانشگاهی اجرا شد و چون هدف اصلی این پژوهش بررسی رابطه ی بین متغیرها بوده در نهایت ۲۰۰ دانش آموز دختر با میانگین سنی ۱۶٫۹۲ به عنوان نمونه ی مورد بررسی قرار گرفتند.

پرسشنامه ی سبک تفکر و پرسشنامه ی عزت نفس

  1. مقیاس سبک تفکر (بعد کارکرد): پرسشنامه ی سبک تفکر (بعد کارکرد) مشتمل بر ۳۴ سوال بوده و این ۳ سبک تفکر هر کدام یک زیر آزمون یا یک سبک تفکر را تشکیل می دهند. این مقیاس بر اساس طیف لیکرت ۷ گزینه ای: بسیار زیاد با نمره ۷، زیاد با نمره ۶، نسبتاً زیاد با نمره ۵،نسبتاً کم با نمره ۴، کم با نمره ۳، بسیار کم با نمره ۲ و اصلا با نمره ۱ طراحی شده است.
  2. مقیاس عزت نفس روزنبرگ: این مقیاس برای اندازه گیری عزت نفس در نظر گرفته شده است که یکی از پر استفاده ترین ابزار ها در این زمینه بوده و دارای اعتبار بالایی است. شامل ۱۰ عبارت است که ۵ عبارت به شکل مثبت و ۵ عبارت به شکل منفی ارائه شده است که خواننده باید به هر یک از سوالات روی طیف لیکرت ۴ گزینه ای: کاملاً موافقم، موافقم، مخالفم و کاملا مخالفم پاسخ بدهد.

تاثیر بسزای سبک های تفکر بر خلاقیت و عزت نفس (مطالعه موردی)

بیشتر بخوانید:  سبک تفکر یا توانایی دانش آموز؟ چالشی که نظام آموزشی را متحول می کند (مطالعه موردی)

تفسیری بر یافته های پژوهش

  1. سبک تفکر: میانگین نمرات ۳ سبک تفکر اجرایی (اطاعت پذیر)، قانون گذار (خلاق)، مجری و قضایی (تحلیل گر) در دختران نشان می دهد که تفکر قانون گذار بیشتر از دو تفکر دیگر و تفکر اجرایی بیشتر از تفکر قضایی رایج می باشند. به عبارت دیگر دانش آموزان، از یک سو گرایش قانون گذار داشته اند که مستلزم خلاق بودن است و از سوی دیگر از نظر اجرایی اطاعت پذیر بوده اند.
  2. رابطه ی سبک تفکر و عزت نفس: براساس نتایج به دست آمده، همبستگی بین سبک تفکر قضایی با عزت نفس معنادار است. در طی آزمایشات همبستگی های، رابطه ی سبک های تفکر اجرایی، قانون گذار و قضایی با عزت نفس بررسی شد. نتیجه نشان داد افزایش و کارآمدی بیشتر در سبک های تفکر اجرایی و قانونگذار باعث افزایش عزت نفس می شوند، اما بین سبک تفکر قضایی و عزت نفس با اینکه همبستگی مثبت وجود دارد ولی رابطه ی بین آن ها معنادار نیست.

سخن آخر؛ توجه ویژه ی معلمان در راستای پیشبرد خلاقیتتاثیر بسزای سبک های تفکر بر خلاقیت و عزت نفس (مطالعه موردی)

پژوهش حاضر نقش با اهمیت متغیر درون فردی مستقل از توانایی (یعنی سبک تفکر) را در قلمرو عزت نفس نشان می دهد. توجه به جنبه های کاربردی پژوهش حاضر نیز اهمیت قابل توجهی دارد. در این راستا معلمان می توانند با آموزش و ارزیابی یادگیرندگان به شیوه هایی که امکان تفکر پیچیده و خلاق را فراهم کند، زمینه ی رشد اشکال خلاق و پیچیده ی سبک تفکر را در دانش آموزان به وجود آورند.

علاوه بر این طراحی تکالیف برای یادگیرندگان بسیار مهم و موثر است. طراحی تکالیف مناسب توسط معلمان می تواند برخورد عمیق با موضوعات را پرورش دهد. روش هایی تبیین شود تا عزت نفس به طور ویژه برای پیشبرد تفکر خلاق و قانون گذارانه تقویت شود.

با گوشی اسکن کنید
"یک ستاره""دو ستاره""سه ستاره""چهار ستاره""پنج ستاره!"

اولین امتیاز را شما بدهید
Loading...

نویسندگان:
ترتیب پیشنهادی بهینگی برای :

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz