آرکتایپ های سبک تفکر - تحلیلی بر شش کلاه تفکر دوبونو - بهینگی

آرکتایپ های سبک تفکر – تحلیلی بر شش کلاه تفکر دوبونو

اشتراک گذاری :
آرکتایپ های سبک تفکر - تحلیلی بر شش کلاه تفکر دوبونو

ما هر کدام در مواقع مختلف زندگی تصمیمات منحصر به فردی می گیریم و نسبت به قضایا واکنش های متفاوتی داریم. گاه دیدگاه منفی نسبت به دنیا داریم و گاه آنقدر امیدوار هستیم که سرخی بر گونه مان می نشیند.

گاه در حل یک مسئله، ساده لوحانه و لبخند زنان عمل می کنیم و گاه در فکر فرو می رویم و مراقبه می کنیم.

در واقع آنچه که ما عمل می کنیم و می اندیشیم حاصل شخصیت های مختلفی است که در روان ما به نام آرکتایپ زندگی می کنند و قالب های تفکر و نگرش به زندگی هستند که طی نسلهای مختلف تکامل بشر در ما به وجود آمده اند.

در این مطلب سعی شده است تا حضور این آرکتایپ ها را در شش کلاه تفکر دوبونو روشن کنیم و بیشتر با مفهوم آرکتایپ آشنا شویم.

فازت چیه؟

این جمله شاید پر تکرارترین جمله ی این روزهای ایران باشد. وقتی این جمله را از کسی می پرسید در واقع دارید از او می پرسید که کدام آرکتایپ شما را تسخیر کرده که اینگونه عمل می کنی؟

این آرکتایپ ها هستند که رفتارهای مختلفی از خود نشان می دهند و مادامی که در ما فعال هستند، ما ویژگی های منحصر به آنها را به خود می گیریم و مثل آنها عمل می کنیم.

بیشتر بخوانید:  سبک تفکر خود را چگونه تشخیص دهیم؟

آرکتایپ های سبک تفکر - تحلیلی بر شش کلاه تفکر دوبونوشش کلاه تفکر دوبونو

شش کلاه تفکر معرفی شده توسط دوبونو به ما نشان می دهد که در هنگام بروز مشکل در زندگی و حرفه مان و یا در سازمان مان از کدام کلاه استفاده کنیم و چگونه به مسئله بنگریم تا مشکل را حل کنیم.

به عنوان مثال در سازمانهایی که نسبت به آینده خود نا امید هستند از کلاه زرد استفاده کنیم و میزان امیدواری را به روند افزایش دهیم و همچنین با گذاشتن کلاه سبز در کار نوآوری انجام دهیم و شکل کار را خلاقانه تغییراتی دهیم تا این امیدواری احمقانه جلوه ندهد.

در سازمانی که یک جای کار می لنگد و نمی دانیم کجاست که مشکل ساز شده باید کلاه سفید بر سر نهاد و فعالانه به جستجوی مشکل پرداخت.

کلاه های تفکر به ما یاد می دهند که در هر موقع که نیاز است آرکتایپ مورد نیازمان را آگاهانه فعال کنیم و از موهبت های آن بهره مند شویم.

آرکتایپ های کلاه تفکر دوبونو

اگر هر مشکل و پروژه در یک سازمان را به دید یک سفر نگاه کرد. آن زمان میتوان  آرکتایپ های سفر قهرمانانه را در کلاه های تفکر دوبونو دید. البته که آن چیزی که فرد می نگرد در واقع فعالیت آرکتایپ های وجود او می باشد.

بیشتر بخوانید:  سفر قهرمانانه بتمن

آرکتایپ های سبک تفکر - تحلیلی بر شش کلاه تفکر دوبونوکلاه زرد

این کلاه به ما دیدگاه مثبت نسبت به آنچه که انجام می دهیم، می دهد و با خوش بینی به آنچه روی خواهد، داد نگاه می کند و جنبه های مثبت را در نظر می گیرد و به طور کلی به خوبی آنچه که روی می دهد اعتماد دارد. ویژگی های تعریف شده در مورد کلاه تفکر زرد رنگ بیانگر آرکتایپ معصوم(innocent) می باشد. آرکتایپی که سبب می شود فرد بتواند به غیر از خود اعتماد کند و با خوش بینی به جهان اطراف خود نگاه کند.

کلاه سیاه

کلاه سیاه آن تفکری را در ما به وجود می آورد که به نکات منفی آنچه که می خواهیم انجام دهیم، نگاه می کند. این کلاه به ما یاد می دهد تا پیش از شکست خوردن احتمالات شکست را در نظر گرفته و به این ترتیب برنامه ریزی دقیق تری برای انجام کارمان انجام دهیم. این کلاه توجه ما را روی خودمان و کمتر اشتباه کردن متمرکز می کند و نتیجه ی استفاده ی به اندازه و به موقع از این کلاه سبب می شود تا اقتدار را در خود و سازمان خود با تکیه بر خود و کمتر اشتباه کردن به دست آوریم.

ویژگی های بیان شده در مورد کلاه سیاه، ما را به یاد ویژگی هایی که آرکتایپ کودک یتیم (orphan) در ما بروز می دهد، می اندازد. موهبتی که این آرکتایپ به ما می دهد اقتدار است و به ما کمک می کند که به نکات منفی هر موضوعی بنگریم و از اینرو مطمئن تر گام برداریم و به اقتدار برسیم.

کلاه سفید

کلاه سفید، کلاه آن دسته از افراد می باشد که فعالانه دنبال راهی برای حل کردن مشکل می باشند و مدام هر آنچه اطلاعات است را در جهت بهبود اوضاع بررسی می کنند.

کلاه سفید در واقع همان آرکتایپ جستجوگر می باشد که در جستجوی علت و چرایی مسائل دست به کند و کاو می زند و همواره تشنه ی جواب به مسیر خود ادامه می دهد. فعال کردن آرکتایپ جستجوگر و یا بر سر نهادن کلاه سفید به ما کمک می کند تا آن چیزی را ساخته ایم، محکم سازی کنیم و حفره های ساختمان خود را پیدا کرده و بازسازی کنیم.

آرکتایپ های سبک تفکر - تحلیلی بر شش کلاه تفکر دوبونوکلاه قرمز

افرادی که این کلاه را بر سر می گذارند، برای موردی که از آن دفاع می کنند و یا با آن مخالفت می کنند دلیلی ندارند.

افراد این دسته با تکیه به شهود خود (حس ششم) تصمیم می گیرند و از این رو می باشد که امکان دارد دلیلی برای بیان نظر خود نداشته باشند. این افراد به خاطر دید شهودی که به مسئله دارند مسئله را از جهاتی نگاه می کنند که در ظاهر نیست و به ورای آن چیزی که موجود است توجه دارند.

دیدگاه آرکتایپ جستجوگر که برای کلاه سفید بیان کردیم برای کلاه قرمز هم وجود دارد ولی کلاه قرمز شهودی به مسئله می نگرد و کلاه سفید حسی (با استفاده از حواس پنج گانه و آن چیزی که موجود است) به مسئله می نگرد. آرکتایپی که در این کلاه فعال می باشد آرکتایپ فرزانه (cage) می باشد. همان جغد پیر داستان که همیشه نظری متفاوت با آنچه عوام می دهند، می دهد و به مسئله با دیدی شهودی نگاه می کند.

بیشتر بخوانید:  منابع نوآوری: خلاقیت فردی و سازمانی

کلاه سبز

افرادی که در جلسه این کلاه را در سر می گذارند مانند مرلین در کاخ آرتور شاه عمل می کنند و همیشه مسئله را از گره خوردگی باز می کنند. وقتی که موضوعی از هر جهتی که به آن نگاه می شود نمیتوان آن را حل کرد، باید از خلاقیت استفاده کرد و راه حلی خلق کرد. اینکار بیشتر شبیه آن چیزی که جادوگران انجام می دهند، می باشد. جادوگران هستند که با کاری خارق العاده ماهیت چیزی را تغییر می دهند تا به آن چیزی که مورد نظر ماست تبدیل گردد. با توجه به آنچه که بیان شد با سر نهادن این کلاه، آرکتایپ جادوگر(magician) وجود خود را فرا می خوانیم تا از بن بست رهایی یابیم.

کلاه آبی

کلاه آبی، کلاهی است که رهبر یک گروه بر سر می گذارد. افراد شامل این تفکر به همه ی نظرات گوش می دهند و از همه ی پتانسیل موجود برای راهبرد کار استفاده می کنند. این افراد خط قرمز های گروه را تعریف می کنند و امکان بیان نظرات همه ی افراد را فراهم می آورند. در هنگامی که بحث در گروه بالا می گیرد و بحث پایانی ندارد این فرد کلاه آبی است که به بحث پایان می دهد و یک کلاه را برای راهبرد مسئله انتخاب می کند. با توجه به ویژگی های بیان شده میتوان حدس زد که آرکتایپ فعال کلاه آبی ها آرکتایپ حاکم (ruler) می باشد.

آرکتایپ های سبک تفکر - تحلیلی بر شش کلاه تفکر دوبونودر نتیجه

اگر قصد در انتخاب یک هیئت مدیره دارید تا تمامی کلاه ها را در یک اتاق جمع کنید و از بهترین حالت شورا استفاده کنید. نمی توانید از آرکتایپ های بالا استفاده کنید؛ زیرا فعال بودن هر کدام از آرکتایپ های بالا بسته به موقعیت روانی و شخصی که فرد در زمان حال دارد، می باشد. از این رو باید دنبال آرکتایپ های فعال شخصیت هر فرد برویم.

به عنوان مثال برای انتخاب کلاه آبی گروه خود باید به دنبال فردی با آرکتایپ زئوس غالب باشیم یا برای کلاه سبز باید به دنبال فردی با آرکتایپ هرمس باشیم. به همین ترتیب برای کلاه سیاه به هادس و برای کلاه سفید به آپولو. برای کلاه قرمز باید به دنبال پوسایدون قوی باشیم و برای کلاه زرد به دنبال دیونیزوس قوی باشیم.

با گوشی اسکن کنید
1 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 51 vote, average: 5٫00 out of 5

میانگین امتیاز 5٫00 از 5 با 1 رای
Loading...

نویسندگان:
ترتیب پیشنهادی بهینگی برای :

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

به من اطلاع بده
avatar
wpDiscuz